Ông Năm Thợ Khóa – Tiếng Giũa Chìa Và Ràng Kẽm Gai Đồn Bốt
Góc ngã tư rợp bóng cây bàng có một chiếc tủ kính nhỏ xíu, xộc xệch treo lủng lẳng hàng trăm chiếc chìa khóa đồng. Ông Năm (69 tuổi) đeo cặp kính lão trễ nải, tay cầm chiếc giũa kim loại nhỏ xíu mài từng rãnh cưa trên phôi chìa khóa mới. Âm thanh "xoèn xoẹt" vang lên đều đặn, tỉ mẩn. Đôi bàn tay thô ráp nhưng cực kỳ tinh tế của ông có thể mở tung bất cứ ổ khóa cứng đầu nào chỉ bằng một thanh thép nhỏ. Ít ai ngờ rằng, kỹ năng vô hiệu hóa các chốt khóa điêu luyện ấy từng được trui rèn khi ông là một chiến sĩ đặc công tinh nhuệ, chuyên tiềm nhập, cắt rào và vô hiệu hóa hệ thống báo động của các cứ điểm địch.
Năm 1974, chàng thanh niên Năm thuộc biên chế của tiểu đoàn đặc công Rừng Sác. Ký ức của ông là những đêm tối trời, bôi bùn trát trấu kín người, trườn bò như một con rắn qua những bãi mìn dày đặc và nhiều tầng kẽm gai bùng nhùng của đồn giặc. "Làm thợ khóa bây giờ, mình ngồi ngoài sáng, giũa từ từ cho khớp rãnh, sai thì làm cái phôi khác. Còn làm đặc công ngày đó, mình nằm trong bóng tối, mò mẫm vô hiệu hóa kíp nổ mìn râu, gỡ chốt lựu đạn gài bằng cảm giác của mấy đầu ngón tay," ông Năm thổi nhẹ những mạt đồng li ti bay khỏi chiếc chìa khóa. "Chỉ cần một tiếng 'tách' nhỏ của kìm cắt thép vang lên, hay lỡ tay làm rung sợi dây kẽm gai, là hàng loạt pháo sáng bắn lên vỡ trời, đại liên quét rát rạt. Mạng mình và cả mũi xung kích đi sau đặt cược hết vào sự tĩnh lặng của đôi tay này."
Sau ngày đất nước thống nhất, người lính đặc công mang theo chứng đau nhức khớp xương do những đêm dầm mình dưới đầm lầy trở về quê nhà. Ông chọn góc phố này, chọn cái nghề thợ khóa tĩnh lặng để mưu sinh. Vẫn là sự kiên nhẫn tột độ, nhưng giờ đây đôi tay ông dùng để mở ra những cánh cửa bình yên cho mọi người, thay vì mở toang cánh cửa tử thần. "Ngày xưa tui phá khóa đồn giặc để giải phóng quê hương. Bây giờ tui làm chìa, đánh khóa để giúp bà con giữ gìn tài sản, mở cửa vào nhà đoàn tụ với vợ con. Nghe tiếng lạch cạch của ổ khóa bật mở trong thời bình, tui thấy lòng mình nhẹ nhõm vô cùng. Hòa bình là khi người ta khóa cửa để bảo vệ bình yên, chứ không phải khóa cửa để trốn chạy đạn bom," ông Năm cười xòa, trao chiếc chìa khóa mới cứng cho vị khách đang chờ.
