Ông Nguyễn Đức Tại của thời khói lửa ấy-Nguyễn Bình Phương Thảo

Trong cuộc đời mỗi người, chắc hẳn ai cũng có một người mà mình luôn yêu thương, kính trọng và tự hào. Với tôi, người đó chính là ông ngoại – ông Nguyễn Đức Tại, một người chiến sĩ cách mạng đã từng đi qua những năm tháng chiến tranh đầy gian khổ.

Ông tôi sinh sống tại thôn Xuân Hòa, xã Ba Gia, tỉnh Quảng Ngãi. Từ nhỏ, qua những câu chuyện của mẹ và những gì tôi được nghe ông kể, tôi biết ông đã từng là một người lính. Ông từng cầm súng chiến đấu, từng đối mặt với bom đạn và cũng từng bị thương trong chiến tranh. Sau này, ông làm công việc quân y, chữa trị vết thương cho những người đồng đội của mình.

Mỗi lần nhắc đến ông ngoại, trong lòng tôi lại dâng lên một cảm giác rất khó tả. Đó là sự yêu thương, kính trọng và hơn hết là niềm tự hào.Tôi từng nghĩ những câu chuyện chiến tranh chỉ có trong sách giáo khoa. Nhưng khi nghe chính ông kể, tôi mới hiểu rằng lịch sử không hề xa xôi. Lịch sử đã từng hiện diện trong cuộc đời của những người thân ngay bên cạnh tôi.Có một hôm, tôi ngồi bên ông trong một buổi chiều khá yên tĩnh. Không hiểu sao hôm ấy tôi lại muốn nghe ông kể chuyện ngày xưa.

Tôi hỏi:

— Ngoại ơi, ngoại kể con nghe chuyện chiến tranh hồi xưa đi. Hồi đó ngoại sống như thế nào? Con tò mò muốn nghe lắm.

Ông cười, rồi lắc đầu:

— Có gì đâu mà nghe. Hồi đó toàn là những chuyện buồn không hà, có gì vui vẻ đâu mà kể.

Nhưng vì tôi cứ năn nỉ mãi nên cuối cùng ông cũng chịu kể.

Ông bắt đầu chậm rãi:

— Hồi đó, lúc giặc vào xâm chiếm thì nhân dân với chiến sĩ đều phải đứng lên chống lại. Lúc đầu ngoại cũng là người dân, có lúc phải ra ruộng tìm chỗ nấp khi giặc tới. Nhưng vì ngoại là cán bộ nên khi thấy giặc đến, ngoại phải cầm súng lên chiến đấu.

Tôi ngồi im lặng nghe từng lời ông kể.

Ông kể rằng trong một trận chiến, ông đã nổ súng vào một người lính Mỹ. Nhưng ngay sau đó, ông cũng bị địch bắn trả và một viên đạn trúng vào bả vai.

Tôi nhìn bàn tay của ông.Bàn tay ấy giờ đây đã già đi theo năm tháng. Tôi bất giác nghĩ rằng chính bàn tay này đã từng cầm súng giữa chiến trường, rồi sau đó lại cầm những dụng cụ y tế để cứu chữa cho đồng đội. Ông kể tiếp rằng dù bị thương, ông vẫn cố gắng gượng dậy và tiếp tục chiến đấu cùng bà con và đồng đội. Những ngày tháng ấy vô cùng khốc liệt. Có những người đã hy sinh ngay trước mắt ông.

Sau một thời gian chiến đấu, ông lại chuyển sang làm quân y, ngày ngày chữa trị những vết thương cho các chiến sĩ.

Ông nói với tôi:

— Làm quân y cũng cực lắm con. Có những cảnh tượng mà cả đời này chắc ngoại cũng không bao giờ quên được.

Tôi không hỏi thêm.

Bởi tôi biết có những ký ức mà dù đã đi qua rất nhiều năm, người ta vẫn không thể dễ dàng quên.Ông còn kể cho tôi nghe chuyện ngày xưa ông đi cưới bà ngoại.Tôi nghe mà thấy rất khác với những đám cưới bây giờ.Ông bảo ngày đó làm gì có mâm quả đầy đủ hay những thứ như bây giờ. Ông chỉ mang theo một vài món đồ đơn giản rồi đi cùng ông mai.Đặc biệt, ông bà phải đi trong đêm.

Ông nói:

— Đi ban ngày nguy hiểm lắm. Giặc thấy là bắn.

Tôi nghe câu đó mà tưởng tượng mãi.Một người thanh niên đi cưới người mình yêu mà cũng phải đi trong đêm vì ban ngày có thể bị giặc phát hiện.Cuộc sống lúc đó chắc khó khăn hơn rất nhiều so với những gì tôi có thể tưởng tượng.

Ngày nay, chiến tranh đã lùi xa.Nhưng những dấu tích của một thời vẫn còn ở trong ngôi nhà của ông tôi.Trên tường vẫn treo những tấm huy chương mà ông đã nhận được. Bên cạnh đó là những bức ảnh ông chụp từ thời còn là người lính.Mỗi lần nhìn những bức ảnh ấy, tôi luôn cố tưởng tượng xem ông của ngày ấy trông như thế nào.Một người thanh niên khỏe mạnh, khoác trên mình bộ quân phục, ánh mắt đầy quyết tâm.Khác hẳn với ông ngoại tóc đã bạc mà tôi vẫn thường nhìn thấy mỗi ngày.

Đặc biệt, trong chiếc ngăn kéo ngay cạnh giường ông, vẫn còn những ống xi-ranh cũ bằng sắt.Đối với người khác, có thể đó chỉ là những món đồ cũ kỹ không còn giá trị.Nhưng đối với ông, đó là những kỷ vật của một thời đã qua.Nhìn những chiếc ống xi-ranh ấy, tôi nghĩ đến những người lính bị thương mà ông từng chữa trị. Tôi nghĩ đến những ngày tháng ông phải sống giữa bom đạn, nơi sự sống và cái chết đôi khi chỉ cách nhau trong gang tấc.Và tôi chợt nhận ra rằng những món đồ cũ ấy không chỉ nằm trong một ngăn kéo.Chúng đang giữ lại một phần ký ức của ông.Một phần ký ức của lịch sử. Tôi từng nghĩ người hùng phải là một người thật đặc biệt, phải được nhiều người biết đến.Nhưng bây giờ tôi hiểu rằng người hùng đôi khi chỉ là một người bình thường đã làm những điều phi thường trong những thời khắc đất nước cần họ.

Ông ngoại tôi không phải là một nhân vật trong những trang sách lịch sử.Ông chỉ là ông ngoại của tôi.Nhưng đối với tôi, ông chính là một người hùng.Ông đã từng cầm súng bảo vệ quê hương. Ông từng bị thương nhưng vẫn tiếp tục chiến đấu. Ông từng làm quân y, chữa trị cho những người đồng đội. Ông đã đi qua những năm tháng mà thế hệ chúng tôi chỉ có thể hình dung qua sách vở.

Và điều quý giá nhất ông để lại cho con cháu không chỉ là những tấm huy chương hay những bức ảnh cũ.Đó còn là một câu chuyện.Một câu chuyện về một thế hệ đã sống, chiến đấu và hy sinh để có được cuộc sống hòa bình hôm nay.Tôi may mắn vì mình vẫn còn ông để nghe ông kể.Có thể một ngày nào đó, những câu chuyện ấy sẽ chỉ còn được lưu lại qua ký ức của con cháu.

Vì thế, tôi muốn ghi lại câu chuyện về ông.Để sau này, khi những đứa cháu của ông lớn lên, chúng sẽ biết rằng gia đình mình từng có một người ông như thế.Một người ông đã đi qua chiến tranh,Một người ông đã từng cầm súng,Một người ông đã từng chữa lành những vết thương cho đồng đội.Và trên hết...

một người ông luôn là người hùng trong lòng tôi.Ông ngoại – Nguyễn Đức Tại.Có thể thời gian sẽ làm những tấm ảnh cũ phai màu, những chiếc ống xi-ranh ngày càng cũ hơn, những tấm huy chương cũng không còn sáng bóng như trước.

Nhưng trong lòng tôi, câu chuyện về ông sẽ không bao giờ cũ.Bởi đó không chỉ là câu chuyện về một người chiến sĩ cách mạng.Đó là câu chuyện về ông ngoại của tôi – người đã góp một phần tuổi trẻ của mình vào lịch sử quê hương và đất nước.