Ông Phạm Xuân Ẩn “Người tình báo chiến lược và ván bài cân não”

​Phạm Xuân Ẩn sinh năm 1927 tại Biên Hòa, trong một gia đình trí thức

có truyền thống yêu nước. Cuộc đời

ông là một bản hùng ca của sự kiên

nhẫn và lòng trung thành tuyệt đối với

lý tưởng. Để có thể thâm nhập sâu vào

giới thượng tầng chính trị và quân sự

của đối phương, ông đã được tổ chức

cử sang Mỹ du học ngành báo chí tại

California. Với tư duy nhạy bén và

khả năng giao tiếp thiên bẩm, ông

nhanh chóng hòa nhập vào dòng chảy

văn hóa phương Tây, tạo dựng cho

mình một vỏ bọc hoàn hảo là một trí

thức uyên bác, hào hoa và am hiểu

tường tận về tâm lý người Mỹ.

​ Trở về Sài Gòn vào cuối thập niên 50, dưới danh nghĩa là phóng viên

cho các hãng tin lớn như Reuters hay tạp chí Time, Phạm Xuân Ẩn đã tạo

ra một "mạng lưới" quan hệ không tưởng. Ông là bạn thân của các tướng

lĩnh cao cấp, các cố vấn Mỹ, và thậm chí là các trùm mật vụ của chính

quyền Sài Gòn. Người ta thường thấy ông ngồi ở các quán cà phê sang

trọng tại trung tâm Sài Gòn, tay cầm điếu thuốc, bên cạnh là chú chó béc-

giê trung thành, thoải mái bàn luận về tình hình chiến sự với những nhân

vật quyền lực nhất. Nhưng ít ai ngờ rằng, đằng sau những câu chuyện

phiếm và những bài báo phân tích sắc sảo ấy, là một luồng thông tin tình

báo cực kỳ quan trọng được chuyển về căn cứ địa cách mạng.

​Những bản báo cáo của ông không chỉ là các con số khô khan, mà là

những phân tích chiến lược sâu sắc về các kế hoạch quân sự như "Chiến

tranh đặc biệt", "Chiến tranh cục bộ", hay các cuộc hành quân quy mô lớn

của Mỹ. Có những lúc, tài liệu ông thu thập được quan trọng đến mức Bộ

Chính trị và Bộ Tổng tư lệnh ở Hà Nội phải thốt lên rằng: "Chúng ta đang

ngồi trong phòng hành quân của địch". Ông đã chuyển đi hàng ngàn tấm

phim chụp tài liệu mật, bản đồ quân sự và các kế hoạch tác chiến mà

không một lần để lộ sơ hở trong suốt hơn 20 năm hoạt động đơn độc giữa

lòng đối phương.

​Điều làm nên sự vĩ đại của Phạm Xuân Ẩn không chỉ là tài năng tình

báo, mà còn là nhân cách cao đẹp. Dù sống giữa sự xa hoa của Sài Gòn

và sự nể trọng của giới báo chí

quốc tế, ông vẫn giữ một lối

sống giản dị, liêm khiết và một

trái tim luôn hướng về Tổ

quốc. Ông phải đấu tranh tư

tưởng quyết liệt khi phải

chứng kiến những người bạn ở

phía bên kia chiến tuyến gục

ngã, nhưng lý tưởng giải

phóng dân tộc luôn là kim chỉ

nam tối cao dẫn dắt mọi hành

động của ông.

​Sau ngày giải phóng 1975, thân phận thực sự của ông mới được hé lộ,

khiến cả thế giới kinh ngạc. Những đồng nghiệp Mỹ từng làm việc với

ông đã không thể tin rằng người bạn thân thiết, uyên bác ấy lại là một sĩ

quan tình báo cộng sản tài ba đến thế. Ông được phong tặng danh hiệu

Anh hùng Lực lượng Vũ trang Nhân dân vào năm 1976. Cuộc đời Phạm

Xuân Ẩn là minh chứng cho sức mạnh của trí tuệ Việt Nam, một người

anh hùng không trực tiếp cầm súng trên tay nhưng đã góp phần thay đổi

cả cục diện của một cuộc chiến tranh dài đằng đẵng bằng sự tĩnh lặng và

bản lĩnh phi thường của mình.