Phạm ANh DUy

Trên mảnh đất Hoà Hiệp yên bình của ngày hôm nay mà ta đang sống được bao trùm bởi bầu trời xanh và những cánh cò trắng bay cao, thế nhưng khi lật lại những trang sử viết chưa hết, kể chưa xong, ta bắt gặp những dáng đứng Việt Nam hiên ngang, cường tráng của một dân tộc cường tráng. Nhớ về những năm tháng xưa cũ, là thành cao lửa đạn, là khói bụi mịt mù, cũng là oanh oanh liệt liệt. Ở giữa thời đại đó, có những người phân li, âm dương tiễn khúc, cũng có loạn thế anh hùng ghi tên sử sách. Lại nói đến sự tự tôn ở một dân tộc, súng đạn đánh không ngã, văn thơ vạn chữ kể không xiết. Hay thậm chí, đến cả thời gian cũng phải kính nhường. Qua năm tháng, lớp bụi thời gian phủ mờ, nhưng trong ký ức của người dân, “thời hoa lửa” vẫn rực cháy – đó là thời của lòng yêu nước sôi sục, của những người kiên quyết giữ lấy từng tấc đất quê hương.

Những năm kháng chiến chống Mỹ, Hòa Hiệp là nơi hội tụ nhiều gia đình cách mạng, là tuyến hành lang quan trọng nối Phú Yên – Khánh Hòa – Tây Nguyên. Ở vùng đất ấy, có biết bao con người đã trở thành nhân vật lịch sử bằng chính hành động âm thầm nhưng bền bỉ của mình. Họ đã sống không phải để tan biến như những hạt bụi vô danh mà là để ghi dấu chân của mình trên nền đất mãi mãi không thể phai mờ. Nổi bật trong ký ức người dân địa phương là hình ảnh ông Lương Tấn Thịnh- một chiến sĩ giao liên quả cảm và là niềm tự hào của bà con trên địa bàn phường Hòa Hiệp nói riêng và cả nước nói chung. Dù không phải vị tướng lĩnh lẫy lừng, ông lại chính là “mạch máu” đưa tin tức, đưa cán bộ từ vùng xuôi lên vùng núi và ngược lại. Con đường rừng quanh co, gian nan, những đêm hành quân lặng lẽ, những lần vượt qua con suối giữa tiếng trực thăng giặc lấn át cả tiếng cây tiếng chim chóc vốn có của rừng xanh… tất cả đều là những thử thách mà người chiến sĩ với ý chí thép phải đối mặt trên suốt chặng đường. Người ta kể rằng có lần địch phục kích suốt ba ngày, ông phải ẩn mình trong hốc đá, chỉ uống nước suối cầm hơi nhưng vẫn giữ tròn bí mật.

Bên cạnh ông Thịnh là những người mẹ, người chị Hòa Hiệp hiên ngang, bất khuất. Họ nuôi giấu cán bộ ngay trong mái nhà tranh của mình. Những người mẹ, người chị- những người phụ nữ nông dân chất phác nhưng gan dạ. Không sợ bom đạn, không sợ giặc đến nhà, chỉ sợ các anh bộ đội nhà ta bị đói. Những bữa cơm thân thương, ấm cúng giữa mưa bom bão đạn khốc liệt và sự lạnh lùng, độc ác của lũ thực dân cũng phần nào tiếp sức cho các anh tiến bước trên con đường hành quân của mình, tiến đến hoà bình phía trước, ước mơ thống nhất không còn xa vời. Sự che chở và lòng quả cảm của những người phụ nữ ấy đã cứu sống bao chiến sĩ.

Hòa Hiệp cũng là nơi diễn ra nhiều sự kiện lịch sử quan trọng. Khi phong trào Đồng Khởi lan rộng, nơi đây trở thành điểm đứng lên mạnh mẽ, người dân đồng loạt đấu tranh phá ấp chiến lược, giành lại ruộng vườn. Rải rác trong từng thôn xóm là những căn hầm bí mật, là nơi họp của các chi bộ, nơi quyết định báo kế hoạch táo bạo. Không khí sục sôi ấy khiến cả vùng quê nhỏ bé trở thành “pháo đài lòng dân” đúng nghĩa.

Mỗi người, dù tên tuổi lớn hay nhỏ, đều góp phần làm nên thời hoa lửa rực rỡ của Hòa Hiệp. Câu chuyện về họ không chỉ là lịch sử – mà còn là niềm tự hào của biết bao thế hệ. Dẫu thời gian có phủ bụi lên những bức tường cổ nhưng không thể che mờ những ánh hào quang rực rỡ từ sự hy sinh của biết bao người con Việt Nam đã “hoá thân cho đất nước”. Và mỗi lần nhớ về họ, ta lại tự nhắc mình: Hòa bình hôm nay được xây bằng máu của những người nằm lại – vì thế, hãy sống cho xứng đáng với những điều thiêng liêng ấy. Hôm nay, khi bước trên những con đường trải nhựa phẳng lỳ, ta khó hình dung nơi đây từng chất chứa bao gian nguy. Nhưng ký ức về ông Lương Tấn Thịnh, về người phụ nữ Việt, về những đêm họp bí mật dưới ánh đèn dầu… vẫn là ngọn lửa thắp sáng lòng yêu quê hương trong trái tim lớp trẻ. Thời hoa lửa ấy không chỉ ghi dấu chiến công, mà còn nhắc chúng ta biết trân trọng hòa bình, trân trọng những người đã hy sinh thầm lặng để hôm nay Hòa Hiệp được hồi sinh và phát triển