Bài viết

PHẠM CHU

Đà Nẵng05/05/2026Trương Tuấn kiệt3 lượt xem0 lượt chia sẻ

Ta từng chứng kiến một Việt Nam gầy guộc nhưng bất khuất một mình chống chọi với biết bao cuộc xâm lược đầy khốc liệt. Chứng kiến một quốc gia nhỏ bé nhưng lịch sử trai dài với hàng ngàn cuộc kháng chiến – nơi biết máu thịt ,xương rơi nằm trên từng tất đất , non sông của những người chiến quên mình để quyết tâm giữ lấy nền hòa bình độc lập cho thế hệ mai sau. Để khắc ghi những công ơn của các anh hùng , chiến sĩ, về một thời bom rơi đạn nổ phá hủy đi từng mái ấm, một thời máu đỏ của người con trên trường thắm vào lỏng đất mẹ, thời mà những khóc , tiếng nghẹn, tiếng gọi con chìm vào trong lòng mỗi người dân từng chứng kiến thảm cảnh tàn khốc ấy , ta lại gói gọn nó vào trong “ thời hoa lửa” . Cứ ngỡ ấy là danh xưng mĩ lệ, thi vị hóa cho độ tuổi trẻ đẹp , ánh nhìn tràn ngập hạnh phúc về tương lai, cái khí chất hăng say hùng hục của tuổi đôi mươi, cái lòng can đảm, hi sinh của các anh lúc ra đi khi chẳng được nhìn gia đình lần cuối, nắm tay chưa được ai cầm lấy, tuổi thanh xuân chợt khép lại rồi hòa vào một niềm tin rằng chắc rằng tổ quốc sẽ dành lại được hòa bình. Dù vậy khi người trẻ ta thốt lên cụm từ “ thời hoa lửa” nhưng chẳng ai nhớ và biết rằng” hoa” ấy chẳng phải màu sắc sặc sỡ của thi ca mà tiếng nấc nghẹn của người mẹ mất con, tiếng đất vỡ òa trước từng nấm mộ thi nhau lấp lên, là tiếng gọi mẹ ơi vĩnh viễn không có lời đáp. Còn “lửa” nào phải ánh hào quang kiêu hãnh của chiến thắng mà là tuổi mười tám chợt khép lại khi chưa lần nào được sống trọn vẹn một ngày không có tiếng súng, là ánh nhìn cuối cùng với người đồng đội khi đất nước chưa được giải phòng chưa được tự do.

Liệt sĩ Phạm Chu (1949-1971) , anh sinh ra và lớn lên trong một gia đình nông dân nghèo giàu truyền thống cách mạng tại thôn Xuân Thiều, xã Hòa Hiệp, H. Hòa Vang, tỉnh Quảng Nam - Đà Nẵng .Ý thức được truyền thống cách mạng của gia đình nên ngay từ lúc 15 tuổi, Phạm Chu đã tham gia trung đội du kích tập trung của xã (từ 1964-1966). Tuy nhỏ tuổi nhưng anh đã nhiều lần khôn khéo điều tra về cách bố phòng ở các đồn địch dọc Nam Ô xuống Xuân Thiều, Hòa Liên qua đó nắm được quy luật hoạt động của chúng để báo cáo cho cấp trên có phương án đánh địch hiệu quả… Đến năm 1967, anh cùng anh họ là Phạm Khương vượt sông Soi (một nhánh sông Cu Đê) sang xã Hòa Liên rồi tìm đường vào căn cứ Khu I Hòa Vang theo cách mạng.

“Giai đoạn năm 1968 – 1969, khu vực cánh Bắc Hòa Vang từ núi Hòn Quắp (thuộc dãy Hải Vân) xuống Nam Ô, Hòa Hiệp được xem là địa bàn chiến lược quan trọng nên địch tăng cường lính lập nhiều đồn, bốt nhằm ngăn chặn cán bộ và bộ đội ta tiến vào thành phố từ cánh Bắc. Bên cạnh đó, ta có những thắng lợi quan trọng trong đợt Tiến công và nổi dậy Tết Mậu Thân năm 1968 khiến cho đối phương điên cuồng phản kích, bao vây, truy tìm hầm bí mật của ta, làm cho nhiều cơ sở cách mạng phải ly tán, các đảng viên phải rút vào hoạt động bí mật hoặc bị bắt. Đây là thời gian được xem là đen tối nhất của phong trào cách mạng tại Nam Ô, Hòa Hiệp. Trước tình hình đó, năm 1969, thực hiện chủ trương của Đảng ủy Khu I Hòa Vang: “Một tấc không đi, một li không rời”, Đội diệt ác, phá kìm ra đời gồm các đồng chí Nguyễn Văn Mẹo, Phạm sang, Ngô Tấn Cồ và Phạm Chu do ông Nguyễn Đình Tùng – Phó Bí thư Đảng ủy Khu I chỉ huy. Thực hiện mệnh lệnh cấp trên, Phạm Chu cùng đồng đội bất chấp nguy hiểm, bám địa bàn, tìm quy luật hoạt động của những tên ác ôn khét tiếng trong vùng để thi hành những bản án cách mạng. Nhớ về Phạm Chu và chiến công diệt ác táo bạo của người chiến sĩ quả cảm trong thời gian này, ông Trần Nhật Bằng – nguyên Trưởng Ban an ninh Khu II Hòa Vang bồi hồi nhớ lại: “Năm 1969, ở vùng Xuân Thiều có 2 tên ác ôn là Chí và Khoa, chuyên áp bức, đánh đập dân lành, gây ra nhiều nợ máu với nhân dân nên anh Chu xin với cấp trên cho phép tiêu diệt 2 tên ác ôn này. Sau một thời gian “nằm gai nếm mật” chờ thời cơ, anh Chu nhận được tin báo của đồng đội về 2 tên Khoa và Chí đang ăn nhậu tại khu vực Xuân Thiều. Anh cùng đồng đội cải trang thành nông dân đi tát nước rồi xuôi chợ Nam Ô xuống Xuân Thiều để tiến hành tập kích địch. Do trước đây, 2 tên này đã bị phía ta ám sát hụt một lần nên đi đâu chúng cũng cảnh giác, đề phòng. Tuy nhiên, đang lúc ăn nhậu nên chúng mất cảnh giác, trước tình hình thuận lợi đó, đợi cho địch ngà ngà say, anh Chu lập tức cầm súng tiến vào áp sát mục tiêu. Nhưng cũng lúc đó, đối phương cũng sực tỉnh, định rút súng ra để chống trả, nhưng loạt đạn nhanh như chớp của anh Chu đã tiêu diệt 2 tên ác ôn nổi tiếng trong vùng…”. Theo ông Bằng, những chiến công diệt ác của liệt sĩ Phạm Chu đều được thực hiện nhanh chóng, gọn lẹ và mưu trí, đặc biệt, tất cả các nhiệm vụ đều được tiến hành vào ban ngày. ng Hồ Văn Chinh (nguyên Thành ủy viên – Bí thư Đảng bộ Q. Liên Chiểu (từ 1967 - 1971) vẫn không quên những ngày cùng chiến đấu quả cảm với liệt sĩ Phạm Chu. Ông nhớ như in vào đêm 19-3-1971, ông cùng Phạm Chu, Nguyễn Văn Mẹo trong dịp xuống đồng bằng công tác và trú tại căn hầm bí mật do ông Chu đào tại Đồng Nà (Xuân Thiều). “Đến 7 giờ ngày 20-3, anh Mẹo bật nắp hầm ra ngoài làm nhiệm vụ riêng. Tôi và anh Chu vẫn tiếp tục nằm dưới hầm để đợi đêm tối tiến vào làng. Tuy nhiên đến 9 giờ, một nhóm địch do cố vấn Mỹ chỉ huy tiến đến lùng sục và phát hiện căn hầm chúng tôi đang nấp. Tôi nghe chúng kháo nhau là phải nhanh chóng dùng thuốc nổ giật ngay căn hầm. Lúc này, anh Chu trấn an và nói với tôi: “Tôi mở khoen hai quả M26 cầm hai tay. Đầu đội nắp hầm lên, vung hai tay 2 quả M26 nổ tung. Anh Chinh ném AR 16 lên cho tôi để áp chế hỏa lực địch, sau đó mỗi người tự tìm đường thoát”. Vừa dứt lời, anh Chu đội nắp hầm lên và lập tức quăng luôn 2 quả lựu đạn rồi dùng khẩu AR 16 tiêu diệt nhanh 2 tên lính gần đó, khiến cho đội hình địch bất ngờ và tán loạn. Chớp thời cơ, anh Chu nhanh chóng chạy thẳng về phía làng Xuân Thiều thoát thân. Ở trận này, tôi không may bị thương nên không thể thoát, chúng phát hiện và bắt giam tôi tại nhà tù Hòa Vang, một thời gian sau mới được thả”. Sau trận đấu mưu trí và gan dạ này, địch điên cuồng tìm dấu vết của Phạm Chu. Trung tá Ngụy Mai Xuân Hậu, lúc này là quận trưởng Hòa Vang treo thưởng 1 triệu đồng cho ai bắt được, bắn chết hoặc báo cho chúng biết nơi ở của Phạm Chu…Tháng 5-1971, trong một đêm cùng tổ diệt ác bám đường đánh biệt kích tại khu vực Nam Ô, Phạm Chu (lúc này đang ở chức vụ Trưởng Ban an ninh Khu I Hòa Vang) đã mưu trí chiến đấu anh dũng, nhưng trước số lượng đông đảo quân địch, được trang bị vũ khí hiện đại nên ông đã quyết định tổ chức cho đồng đội rút lui. Tuy nhiên, đồng đội vừa rút lui an toàn thì một loạt đạn từ kẻ thù đã khiến ông nằm xuống với đất mẹ mãi mãi, lúc này ông cũng vừa bước sang tuổi 22…Sau khi đất nước hoàn toàn độc lập, để ghi nhận những công lao to lớn của liệt sĩ Phạm Chu trong kháng chiến chống Mỹ cứu nước, Đảng, Nhà nước đã truy tặng Huân chương quyết thắng hạng Nhất, Huân chương Kháng chiến hạng nhất và nhiều phần thưởng cao quý khác cho người anh hùng, người con của mảnh đất Xuân Thiều” – Báo công an Đà Nẵng.

Anh đã sống và hi sinh một cách đầy oanh liệt và dũng cảm , chiến tranh dù đã qua đi nhưng những mất mát đau thương mà nó để lại vẫn còn đó . Thế hệ trẻ chúng em xin được ghi nhớ, biết ơn các anh vì đã đổ máu hi sinh giành lại mảnh đất hình chữ S là quê hương ,đất nước thân yêu , cho chúng em một tương lai đầy hứa hẹn được tiếp tục phát triển tự do trong vòng tay ấm áp của gia đình. Một lần nữa xin được ghi nhớ, biết ơn những người chiến sĩ đã hi sinh bảo vệ nền độc lập đất nước và chúng em tin chắc rằng sẽ không ngừng cố gắng học tập, phấn đấu phát triển để giúp cho đất nước sánh vai cùng các cường quốc .

Bạn cũng đang lưu giữ
một câu chuyện lịch sử?

Hãy chia sẻ để ký ức không bao giờ bị lãng quên

Gửi câu chuyện của bạn