Phạm Tài Luyện

Phạm Tài Luyện tên thường gọi là cụ Cử Luyện, sinh năm 1893, người xã Tống Khê, huyện Thanh Quan sau đổi là huyện Thái Ninh, nay thuộc huyện Thái Thụy, tỉnh Thái Bình.

        Xuất thân trong một gia đình nhà Nho thanh bạch. Đồng chí chuyên cần học tập, khoa Duy Tân Nhâm Tý (1912) thi đỗ cử nhân trường Hương thí Hà - Nam. Sau khi đỗ, Phạm Tài Luyện xin vào ngành giáo dục dạy chữ Hán ở các trường trung học. Lúc bấy giờ chính quyền thực dân muốn xoá dần ảnh hưởng Nho giáo ở Việt Nam nên các lớp  trung học mỗi tuần chỉ có một tiết chữ Hán thường xếp vào chiều thứ bảy. Mặt khác do nhu cầu xã hội, việc ứng dụng chữ Hán cổ rất hạn chế nên học sinh ngày ấy càng coi thường việc dạy và học chữ Hán.

        Phạm Tài Luyện dạy chữ Hán ở các trường Trung học Bonnan (Bonnal), Giăng Duypuy (Jean Dupuis) Hải Phòng khá sớm. Theo niên giám thống kê hành chính của Pháp, năm 1935 có ghi giáo sư Phạm Tài Luyện dạy chữ Hán ở các trường Trung học và các trường cao tiểu con trai của thành phố. Ngoài ra,  đồng chí là còn thành viên Ban Thanh tra giáo dục Hải Phòng do Gơraviê làm Chánh thanh tra, Đoàn Văn Toại làm Thư ký.

        Vốn là nhà giáo mẫu mực, Phạm Tài Luyện luôn được học sinh kính trọng, bạn bè đồng nghiệp vì nể. Người dân thành phố coi đồng chí là một giáo sư có vốn Hán học uyên thâm, am hiểu tân học, phẩm chất đạo đức cao cả.

        Cách mạng Tháng Tám thành công, đồng chí tham gia Mặt trận Việt Minh, đã cùng phái đoàn nhân sĩ trí thức Hải Phòng do đồng chí Thi Sơn dẫn đầu lên yết kiến Hồ Chủ tịch. Sau ngày đất nước thống nhất Phạm Tài Luyện sống và qua đời tại Hà Bắc, nơi tản cư và quê gốc người con nuôi.