Phạm Thị Bay – lời hứa trước bàn thờ Bác và Đại hội 83 ngày
Phạm Thị Bay tham gia kháng chiến từ năm 16 tuổi. Năm 1969, bà giữ cương vị Phó Bí thư xã Hưng Mỹ. Sau khi Chủ tịch Hồ Chí Minh qua đời, bà cùng nhân dân bí mật dựng một đền thờ Bác Hồ ngay giữa vùng địch kiểm soát. Năm 1974, bà tiếp tục đứng ra tổ chức một Đại hội Đảng bộ đặc biệt: đại hội khai mạc nhưng không ấn định ngày bế mạc, chỉ kết thúc sau khi Chi khu Cái Nước được giải phóng. Đại hội kéo dài 83 ngày.
Năm 1955, khi mới 16 tuổi, Phạm Thị Bay đã tham gia kháng chiến. Đến năm 1969, bà là Phó Bí thư xã Hưng Mỹ trong bối cảnh chiến trường Cà Mau rất ác liệt.
Tháng 9/1969, khi tin Chủ tịch Hồ Chí Minh qua đời truyền đến Hưng Mỹ, cán bộ và nhân dân địa phương quyết định dựng một đền thờ Bác Hồ giữa vùng địch kiểm soát. Phạm Thị Bay trực tiếp vận động nhân dân góp công, góp vật liệu. Chỉ trong khoảng 10 ngày, một ngôi đền bằng cây được dựng lên tại ngã ba Đầu Sấu.
Địch nhiều lần tổ chức đánh phá nhằm phá ngôi đền. Du kích địa phương lập hầm hào, bãi chông để bảo vệ. Dù công trình ban đầu chỉ bằng vật liệu đơn sơ, nó trở thành nơi người dân gửi gắm tình cảm và tưởng nhớ Chủ tịch Hồ Chí Minh giữa hoàn cảnh chiến tranh.
Đến tháng 10/1973, Phạm Thị Bay được tăng cường về làm Bí thư xã Tân Hưng Đông. Tại thời điểm đó, Chi khu Cái Nước là một vị trí quân sự quan trọng, được bảo vệ bởi lực lượng và hỏa lực mạnh.
Ngày 3/10/1974, Đại hội Đảng bộ xã Tân Hưng Đông khai mạc. Trước bàn thờ Bác Hồ, Phạm Thị Bay tuyên bố đại hội chỉ kết thúc khi Chi khu Cái Nước được giải phóng. Lời hứa này được ghi vào “sổ vàng lịch sử”.
Sau đó, bà cùng lực lượng địa phương tổ chức bao vây Chi khu Cái Nước, phối hợp bộ đội địa phương, du kích, phụ nữ và lực lượng binh vận. Trận chiến kéo dài hơn 15 ngày đêm. Đến đêm thứ 15, quân đối phương rút khỏi chi khu. Đại hội Đảng bộ xã kết thúc sau 83 ngày kể từ ngày khai mạc.
Sau thắng lợi, Phạm Thị Bay tiếp tục thực hiện lời hứa trước đó: vận động nhân dân xây dựng lại đền thờ Bác Hồ trên chính khu đất từng là nơi địch đóng quân. Công trình khởi công ngày 5/1/1975 và khánh thành ngày 29/3/1975.
Chi tiết đáng nhớ
Một chi tiết rất đặc biệt là “Đại hội 83 ngày”. Đây không chỉ là một cuộc họp chính trị thông thường mà gắn trực tiếp với nhiệm vụ chiến đấu và mục tiêu giải phóng địa phương. Phạm Thị Bay còn kể lại việc tự mình tiếp cận những quả đạn chưa nổ để thu hồi vũ khí phục vụ chiến đấu.
Năm 1978, Phạm Thị Bay được phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân. Năm 2026, khi đã 87 tuổi, bà vẫn sống tại quê nhà Cà Mau và trực tiếp kể lại những ký ức về thời chiến.
Ý nghĩa cho chuyên mục “Thời hoa lửa”
Có thể đặt chủ đề:
“Lời hứa 83 ngày – người nữ cán bộ giữa vùng đất Cà Mau”
