Phạm Thị Bay: Người con gái thép và cuộc giải phóng huyền thoại tại Cái Nước

Trong những năm tháng kháng chiến chống Mỹ cứu nước hào hùng của dân tộc, cái tên Phạm Thị Bay (Ba Bay) đã trở thành một biểu tượng của lòng dũng cảm, sự mưu trí và tinh thần quyết chiến tại vùng đất Cà Mau. Câu chuyện về bà không chỉ là những trận đánh oanh liệt mà còn là minh chứng cho sức mạnh của lòng dân và sự sáng tạo độc đáo trong nghệ thuật quân sự.

Tháng 10/1973, đồng chí Phạm Thị Bay, khi đó là Huyện ủy viên Huyện ủy Cái Nước, được điều động về làm Bí thư xã Tân Hưng Đông. Đây là thời điểm chiến trường miền Nam đang có những chuyển biến mạnh mẽ, đòi hỏi những bước đột phá mang tính quyết định. Tại đại hội Huyện ủy vào tháng 9/1974, với tinh thần "tự lực, tự cường", bà đã thay mặt xã Tân Hưng Đông hạ quyết tâm giải phóng xã nhà trong vòng 2 tháng.

Để hiện thực hóa lời hứa này, một sự kiện "có một không hai" đã diễn ra. Ngày 3/10/1974, Đại hội Đảng bộ xã Tân Hưng Đông được tổ chức trong không khí trang nghiêm trước bàn thờ Bác Hồ. Tại đây, 58 đảng viên đã cùng nhau thực hiện một lời thề sắt son: “Thề quyết tử để giải phóng quê hương”. Từng người đã lên ký tên vào quyển “Sổ vàng lịch sử” bằng mực đỏ, tượng trưng cho màu máu và ý chí sẵn sàng hy sinh. Đặc biệt, đại hội này có một quy định chưa từng có tiền lệ: không chiến thắng không trở lại bế mạc đại hội.

Với cương vị là người đứng đầu, đồng chí Ba Bay không chỉ chỉ đạo mà còn trực tiếp dấn thân vào những nhiệm vụ nguy hiểm nhất. Bà đã hóa trang làm người đi khám bệnh để thâm nhập vào Phân chi khu Cái Nước, trực tiếp quan sát và nắm bắt tình hình quân số, vũ khí của địch. Khi lực lượng ta còn thiếu thốn vũ khí, bà cùng các đồng chí khác đã không quản mưa gió lạnh lẽo, lặn lội suốt ngày đêm để mò tìm đạn dược từ các đồn bót cũ, thu gom được hàng ngàn viên đạn và đầu đạn pháo để trang bị cho quân dân.

Cuộc tấn công vào Phân chi khu Cái Nước bắt đầu từ ngày 1/12/1974 với 4 mũi giáp công. Bà Ba Bay đã chỉ đạo kết hợp nhuần nhuyễn giữa quân sự và binh vận. Một trong những đòn tâm lý chiến sắc sảo là việc bà cho người loan tin xã đang chuẩn bị giết 5 con bò để khao quân bộ đội về rất đông, đồng thời khéo léo cho gia đình binh sĩ tận mắt thấy những khối vũ khí "cỡ lớn" ngụy trang để uy hiếp tinh thần quân giặc.

Sau nhiều ngày bị bao vây, cắt đứt mọi nguồn tiếp tế, quân địch hoang mang tột độ. Đến đêm 15, rạng sáng ngày 16/12/1974, toàn bộ quân địch tại Phân chi khu Cái Nước phải tháo chạy. Xã Tân Hưng Đông chính thức được hoàn toàn giải phóng bằng chính nội lực và sự mưu trí của địa phương.

Ngay sau chiến thắng, để tri ân công ơn của Chủ tịch Hồ Chí Minh, đồng chí Phạm Thị Bay cùng Đảng bộ và Nhân dân đã quyết định xây dựng Đền thờ Bác Hồ ngay trên nền căn cứ quân thù vừa bị quét sạch. Công trình được khánh thành vào ngày 29/3/1975, chỉ hơn một tháng trước ngày thống nhất đất nước, trong niềm hân hoan của hơn 17.000 đồng bào.

Chiến tích của Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân Phạm Thị Bay đã để lại cho hậu thế bài học vô giá về tinh thần chủ động, sự sáng tạo và niềm tin tuyệt đối vào sức mạnh của quần chúng nhân dân. Tên tuổi của bà mãi mãi gắn liền với vùng đất Cái Nước kiên cường.