Phạm Thị Tín

Trải qua các cuộc kháng chiến giành độc lập, tự do cho dân tộc, người phụ nữ Việt Nam đã trải qua những nỗi đau, mất mát cả trong thời chiến lẫn thời bình. Hai người vợ liệt sĩ mà tôi gặp và đề cập trong bài viết này chỉ là số ít trong rất nhiều những người vợ, người mẹ đã mạnh mẽ vượt qua bão giông, biến hậu phương trở thành “pháo đài” vững chắc để đảm đang việc nước, việc nhà.

Khoảng lặng của nữ tướng Nguyễn Thị Định

Cách đây 5 năm, vào dịp kỷ niệm ngày thương binh liệt sĩ, tôi được Thượng tá, Bác sĩ Phạm Thị Tín (nguyên cán bộ Phòng Quân y, Bộ Tổng tham mưu) hẹn tới nhà riêng của bà ở phố Hàng Chuối (TP Hà Nội). Bà bảo: “Tôi có nhiều kỷ niệm với Thiếu tướng Nguyễn Thị Định vì có 9 năm làm nhiệm vụ chăm sóc sức khỏe bà Ba Định”. Nói rồi bà Tín lật giở những cuốn album, trong đó có rất nhiều tấm ảnh gắn với những năm tháng bà được vinh dự phục vụ nữ Thiếu tướng đầu tiên của Quân đội ta.

Năm 1984, bà Tín được cấp trên biệt phái sang Hội Liên hiệp Phụ nữ Việt Nam làm nhiệm vụ chăm sóc sức khỏe Thiếu tướng Nguyễn Thị Định. Không chỉ là bác sĩ riêng, trong những chuyến công tác xa, bà Tín còn kiêm thêm công việc của người phục vụ, đọc tài liệu… giúp bà Ba Định. “Nữ tướng Nguyễn Thị Định có một lối sống rất gần gũi, từ lái xe, bảo vệ, thư ký cho tới bác sĩ riêng, bà đều tới tận nhà thăm hỏi cuộc sống từng gia đình. Riêng tôi được bà tin tưởng, coi như người nhà”, bà Tín nhớ lại.

Kỷ niệm đọng lại trong ký ức bà Tín là hình ảnh một nữ tướng có lối sống giản dị, tiết kiệm: “Biết tôi là người bên quân đội nên mỗi khi đi công tác miền Nam, bà thường bảo tôi liên hệ đi nhờ máy bay quân sự, lần thì bà gợi ý để tôi với cậu bảo vệ đi vào bằng tàu hỏa. Bà muốn làm vậy là để tiết kiệm từng đồng kinh phí cho Trung ương Hội”.