PHẠM TUÂN

Phạm Tuân – Đêm B-52 rơi trên bầu trời Hà Nội

"Đêm đông Hà Nội, tháng 12 năm 1972. Tiếng còi báo động vang lên dồn dập, xé toạc màn đêm. Dưới mặt đất, hàng triệu người nhanh chóng xuống hầm trú ẩn. Trên bầu trời, những chiếc B-52 – loại máy bay ném bom chiến lược hiện đại nhất của Không quân Hoa Kỳ khi đó – đang tiến vào với đội hình dày đặc. Nhiều chuyên gia quân sự từng nhận định rằng B-52 gần như bất khả xâm phạm. Nhưng trong căn hầm chỉ huy, một mệnh lệnh ngắn gọn vang lên: 'Cho MiG cất cánh.' Ít phút sau, một phi công Việt Nam lao vào màn đêm. Ông tên là Phạm Tuân."

Giấc mơ bay của cậu bé Thái Bình

Ngày 14 tháng 2 năm 1947, tại xã Quốc Tuấn, huyện Kiến Xương, tỉnh Thái Bình, một cậu bé chào đời trong một gia đình nông dân.

Đó là Phạm Tuân.

Tuổi thơ của ông gắn liền với cánh đồng lúa.

Những buổi chiều chạy theo cánh diều.

Những lần ngước nhìn bầu trời trong xanh.

Ít ai ngờ.

Cậu bé ấy sau này sẽ dành cả cuộc đời mình cho bầu trời.

Không phải để ngắm mây.

Mà để bảo vệ bầu trời của Tổ quốc.

Trở thành phi công

Khi đất nước bước vào cuộc kháng chiến chống Mỹ.

Phạm Tuân tình nguyện nhập ngũ.

Ông được tuyển chọn vào lực lượng Không quân Nhân dân Việt Nam.

Con đường trở thành phi công chưa bao giờ dễ dàng.

Những giờ học lý thuyết kéo dài.

Những chuyến bay huấn luyện liên tục.

Sai một thao tác nhỏ.

Có thể phải trả giá bằng cả tính mạng.

Nhưng Phạm Tuân luôn nổi bật bởi sự điềm tĩnh.

Ông ít nói.

Chăm chỉ.

Luôn ghi chép cẩn thận sau mỗi buổi bay.

Các huấn luyện viên nhận xét:

"Đây là người có bản lĩnh."

Hà Nội trong mười hai ngày đêm lịch sử

Tháng 12 năm 1972.

Chiến dịch ném bom quy mô lớn của Hoa Kỳ diễn ra trên Hà Nội, Hải Phòng và nhiều địa phương miền Bắc.

Lịch sử gọi đó là 12 ngày đêm Điện Biên Phủ trên không.

Theo các tài liệu lịch sử, hàng trăm lượt máy bay, trong đó có B-52, tham gia các đợt không kích.

Mỗi đêm.

Bầu trời đỏ rực bởi lửa.

Tiếng bom làm rung chuyển cả thành phố.

Những khu phố.

Những bệnh viện.

Những khu dân cư.

Đều phải đối mặt với hiểm nguy.

Nhưng Hà Nội không khuất phục.

Mệnh lệnh xuất kích

Đêm 27 tháng 12 năm 1972.

Các trạm radar phát hiện đội hình B-52 đang tiến vào.

Sở chỉ huy phát lệnh.

Một chiếc MiG-21 chuẩn bị cất cánh.

Người ngồi trong buồng lái là Phạm Tuân.

Ông hiểu rất rõ nhiệm vụ lần này khác hẳn mọi lần.

Đối thủ là B-52.

Loại máy bay được hộ tống bởi nhiều tiêm kích.

Được bảo vệ bằng hệ thống gây nhiễu điện tử hiện đại.

Khả năng tiếp cận mục tiêu vô cùng khó khăn.

Nhưng nếu không có ai cất cánh.

Bầu trời Hà Nội sẽ phải hứng chịu thêm nhiều đợt ném bom.

Cuộc đối đầu trong màn đêm

Động cơ MiG-21 gầm lên.

Chiếc máy bay lao vút vào bóng tối.

Phía trước.

Màn hình radar hiện lên những tín hiệu dày đặc.

Dưới mặt đất.

Sở chỉ huy liên tục dẫn đường.

Khoảng cách đến mục tiêu ngày càng gần.

Trong buồng lái.

Phạm Tuân giữ bình tĩnh.

Ông không được phép nóng vội.

Chỉ có một cơ hội.

Nếu bỏ lỡ.

Máy bay đối phương sẽ biến mất trong biển nhiễu điện tử.

Khoảnh khắc lịch sử

Theo các tài liệu lịch sử của Việt Nam, sau khi tiếp cận đội hình B-52 ở cự ly thích hợp, Phạm Tuân phóng hai tên lửa không đối không.

Ít giây sau.

Một quầng lửa lớn bùng lên giữa bầu trời.

Chiếc B-52 trúng đạn.

Rơi xuống.

Đó là một trong những lần đầu tiên một phi công Việt Nam được ghi nhận bắn rơi B-52 trong không chiến.

Ngay sau đó.

Phạm Tuân nhanh chóng thoát ly khỏi khu vực.

An toàn trở về sân bay.

Khi bánh máy bay chạm đường băng.

Những người đồng đội ôm chầm lấy ông.

Không cần nhiều lời.

Họ hiểu rằng.

Một chiến công đặc biệt vừa được lập nên.

Niềm tin của cả dân tộc

Tin chiến thắng nhanh chóng lan khắp nơi.

Giữa những ngày bom đạn.

Chiến công ấy tiếp thêm niềm tin cho quân và dân miền Bắc.

Nó chứng minh rằng.

Không có loại vũ khí nào là bất khả chiến bại.

Không có đối thủ nào không thể đánh bại.

Nếu có ý chí.

Có trí tuệ.

Và có sự chuẩn bị kỹ lưỡng.

Người Việt Nam đầu tiên bay vào vũ trụ

Sau chiến tranh.

Phạm Tuân tiếp tục công tác trong Không quân.

Năm 1980, ông cùng nhà du hành Liên Xô Viktor Gorbatko thực hiện chuyến bay trên tàu Soyuz 37.

Theo các tài liệu lịch sử, ông trở thành người Việt Nam đầu tiên và cũng là người châu Á đầu tiên bay vào vũ trụ.

Từ bầu trời Hà Nội.

Đến khoảng không ngoài Trái Đất.

Đó là hành trình mà ít ai có thể tưởng tượng.

Khi nhìn Trái Đất từ không gian.

Ông từng chia sẻ rằng điều đầu tiên ông nghĩ đến là quê hương Việt Nam.

Một dải đất nhỏ bé.

Nhưng đầy ý chí.

Trở về với cuộc sống bình dị

Dù lập nhiều thành tích lớn.

Phạm Tuân luôn giữ phong thái giản dị.

Ông thường kể rằng.

Mỗi chiến công đều là kết quả của cả một tập thể.

Từ những người làm kỹ thuật.

Những chiến sĩ radar.

Những người dẫn đường.

Cho đến đồng đội dưới mặt đất.

Không ai có thể chiến thắng một mình.

Đó là bài học mà ông luôn nhắc với thế hệ trẻ.

Bầu trời của hòa bình

Ngày nay.

Những chuyến bay dân dụng nối liền khắp mọi miền đất nước.

Trẻ em ngước nhìn máy bay với sự háo hức.

Ít ai hình dung rằng.

Đã từng có một thời.

Bầu trời ấy là chiến trường khốc liệt.

Nơi mỗi lần cất cánh đều là một lần đối mặt với cái chết.

Những người như Phạm Tuân đã góp phần gìn giữ bầu trời ấy.

Để hôm nay.

Bầu trời Việt Nam chỉ còn tiếng động cơ của những chuyến bay mang theo hy vọng.

Khúc kết

Có những con người sinh ra để chinh phục bầu trời.

Nhưng Phạm Tuân không bay lên để tìm kiếm vinh quang.

Ông bay lên vì dưới đôi cánh ấy là Thủ đô.

Là đồng bào.

Là gia đình.

Là hàng triệu người đang chờ một bình minh không còn bom đạn.

Đêm đông năm 1972 đã lùi rất xa.

Nhưng khoảnh khắc chiếc B-52 bốc cháy trên bầu trời Hà Nội vẫn còn nguyên giá trị trong lịch sử.

Đó không chỉ là chiến thắng của một phi công.

Mà là chiến thắng của trí tuệ, bản lĩnh và ý chí Việt Nam.

Ngày nay, khi nhìn lên bầu trời trong xanh, chúng ta dễ dàng bắt gặp những chiếc máy bay chở theo hành khách, hàng hóa và những ước mơ của một đất nước đang phát triển.

Ít ai biết rằng, để có được bầu trời bình yên ấy, đã có những người phi công từng cất cánh trong màn đêm, đối mặt với hiểm nguy mà không biết mình có thể trở về hay không.

Phạm Tuân là một trong những con người như thế.

Từ người phi công góp phần làm nên chiến thắng trong 12 ngày đêm Điện Biên Phủ trên không, đến người Việt Nam đầu tiên bay vào vũ trụ, cuộc đời ông là biểu tượng của khát vọng vươn cao của dân tộc Việt Nam.

Nếu chiến công năm 1972 khẳng định bản lĩnh của người Việt trên bầu trời chiến tranh, thì chuyến bay năm 1980 lại khẳng định trí tuệ Việt Nam trên hành trình chinh phục không gian.

Hai cột mốc ấy, tưởng chừng rất khác nhau, nhưng đều được nối bằng một điểm chung: tình yêu Tổ quốc và khát vọng không bao giờ ngừng bay lên.