Phạm Tuân - Người Việt Nam đầu tiên chạm tay tới những vì sao

Hà Nội – Trong lịch sử hàng không và vũ trụ Việt Nam, có một cái tên đã trở thành biểu tượng đặc biệt: Phạm Tuân. Ông không chỉ là một phi công quân sự xuất sắc, mà còn là người Việt Nam đầu tiên bay vào vũ trụ, ghi dấu Việt Nam trên bản đồ chinh phục không gian của nhân loại.

Sinh năm 1947 tại huyện Quốc Oai, Hà Tây, Phạm Tuân sớm bước vào con đường quân ngũ. Ông được đào tạo trở thành phi công và sau đó phục vụ trong Không quân Nhân dân Việt Nam. Những năm tháng chiến tranh đã tôi luyện ở người phi công trẻ bản lĩnh, khả năng xử lý tình huống và tinh thần chiến đấu kiên cường.

Người phi công trong những ngày tháng khốc liệt

Trong cuộc kháng chiến chống Mỹ, Phạm Tuân tham gia nhiều nhiệm vụ chiến đấu trên bầu trời. Ông trở thành một trong những phi công nổi bật của Không quân Nhân dân Việt Nam.

Đêm 27/12/1972, trong chiến dịch phòng không bảo vệ Hà Nội, Phạm Tuân điều khiển máy bay MiG-21 thực hiện nhiệm vụ đánh chặn máy bay ném bom chiến lược B-52 của Mỹ. Theo lịch sử Việt Nam, ông đã phóng tên lửa và bắn hạ một chiếc B-52 trên bầu trời Hà Nội.

Chiến công này khiến tên tuổi Phạm Tuân được biết đến rộng rãi. Ông trở thành người đầu tiên được Việt Nam xác nhận bắn hạ máy bay B-52 bằng máy bay tiêm kích, một dấu mốc quan trọng trong lịch sử Không quân Nhân dân Việt Nam.

Sau chiến tranh, cuộc đời người phi công ấy lại bước sang một chương hoàn toàn mới.

Từ bầu trời Hà Nội đến không gian vũ trụ

Năm 1979, Việt Nam và Liên Xô lựa chọn Phạm Tuân tham gia chương trình hợp tác vũ trụ Interkosmos. Sau quá trình tuyển chọn và huấn luyện khắt khe tại Liên Xô, ông được chọn làm thành viên chính thức của chuyến bay Soyuz 37.

Ngày 23/7/1980, tàu vũ trụ Soyuz 37 được phóng lên từ sân bay vũ trụ Baikonur.

Trên con tàu ấy có hai nhà du hành: Phạm Tuân của Việt Nam và Viktor Gorbatko của Liên Xô.

Khoảnh khắc con tàu rời bệ phóng không chỉ là một bước tiến của chương trình vũ trụ Liên Xô mà còn mang ý nghĩa đặc biệt đối với Việt Nam. Phạm Tuân trở thành người Việt Nam đầu tiên và người châu Á đầu tiên đến từ một quốc gia đang phát triển tham gia một chuyến bay vũ trụ có người lái.

Trong gần tám ngày trên quỹ đạo, ông cùng các đồng nghiệp thực hiện nhiều thí nghiệm khoa học, trong đó có các nghiên cứu liên quan đến khả năng thích nghi của con người trong môi trường không trọng lực và quan sát Trái Đất.

Ngày 31/7/1980, chuyến bay kết thúc. Phạm Tuân trở về Trái Đất, mang theo không chỉ những trải nghiệm chưa từng có mà còn cả niềm tự hào của