Phạm Văn Cội

Trong bản đồ quân sự của đế quốc Mỹ thời kỳ chiến tranh Việt Nam, Củ Chi luôn được đánh dấu là một "vùng đất chết", một nỗi ám ảnh kinh hoàng đối với quân đội viễn chinh. Nơi đó không chỉ có hệ thống địa đạo chằng chịt như mạng nhện ẩn sâu dưới lòng đất, mà còn có những con người bằng xương bằng thịt nhưng mang ý chí sắt thép, sẵn sàng dùng vũ khí thô sơ để đương đầu với cỗ máy chiến tranh khổng lồ. Trong hàng vạn người con ưu tú của "Đất thép thành đồng" ấy, Anh hùng liệt sĩ Phạm Văn Cội hiện lên như một huyền thoại sống động về nghệ thuật chiến tranh du kích.

Phạm Văn Cội sinh năm 1940 tại xã Nhuận Đức, huyện Củ Chi – một trong những chiếc nôi của phong trào cách mạng ngoại thành Sài Gòn. Lớn lên trong cảnh xóm làng bị đạn bom cày xới, chứng kiến sự tàn bạo của kẻ thù, chàng thanh niên nông dân chất phác ấy đã sớm nung nấu lòng căm thù giặc sâu sắc. Không lùi bước trước hiểm nguy, Phạm Văn Cội gia nhập lực lượng du kích địa phương và nhanh chóng bộc lộ tố chất của một người chỉ huy quân sự bẩm sinh: mưu trí, gan dạ và vô cùng linh hoạt.

Trở thành Xã đội trưởng xã Nhuận Đức, tên tuổi của Phạm Văn Cội gắn liền với những trận đánh xuất quỷ nhập thần, trở thành nỗi khiếp đảm của quân thù. Đối mặt với những sư đoàn thiện chiến được trang bị xe tăng, thiết giáp và phi pháo yểm trợ của Mỹ - ngụy, Phạm Văn Cội cùng đồng đội không đối đầu trực diện mà sử dụng chiến thuật "lấy yếu đánh mạnh, lấy ít địch nhiều". Anh nổi tiếng với tài bắn tỉa bách phát bách trúng và khả năng tự chế tạo, sử dụng các loại mìn tự tạo, trái gạt để tiêu diệt xe cơ giới địch.

Hình ảnh người đội trưởng du kích thoắt ẩn thoắt hiện từ các miệng hầm bí mật, bất ngờ nổ súng tiêu diệt lính Mỹ rồi lại rút êm xuống lòng đất đã trở thành biểu tượng của lối đánh du kích Củ Chi. Dưới sự chỉ huy của anh, đội du kích Nhuận Đức đã bám trụ kiên cường, bẻ gãy vô số trận càn quét quy mô lớn, tiêu diệt hàng trăm tên địch và phá hủy nhiều xe tăng, xe bọc thép. Phạm Văn Cội không chỉ là một chiến binh dũng cảm mà còn là chỗ dựa tinh thần vững chắc, truyền ngọn lửa quyết chiến quyết thắng cho quân dân Củ Chi rào làng chiến đấu.

Thế nhưng, chiến tranh luôn đi kèm với những mất mát đau thương. Năm 1967, trong một trận chiến đấu vô cùng ác liệt chống lại trận càn vây ráp của địch, để bảo vệ cho đồng đội và nhân dân rút lui an toàn, Phạm Văn Cội đã kiên cường bám trụ trận địa, chiến đấu đến viên đạn cuối cùng và anh dũng hy sinh. Anh ngã xuống trên chính mảnh đất quê hương khi mới 27 tuổi – cái tuổi đẹp nhất của đời người, để lại niềm tiếc thương vô hạn nhưng cũng đầy tự hào cho đồng bào, đồng chí.