PHẠM VĂN ĐỒNG
PHẠM VĂN ĐỒNG – MỘT CUỘC ĐỜI TẬN TỤY VÌ NON SÔNG
Có những người đi qua chiến tranh bằng tiếng súng.
Có những người đi qua thời hoa lửa bằng những trang sách, những cuộc đấu tranh và những quyết định vì vận mệnh đất nước.
Và trong lịch sử cách mạng Việt Nam, đồng chí Phạm Văn Đồng là một con người như thế.
Một nhà cách mạng.
Một người học trò của Chủ tịch Hồ Chí Minh.
Một nhà lãnh đạo đã dành phần lớn cuộc đời mình cho sự nghiệp độc lập, thống nhất và xây dựng đất nước.
NGƯỜI THANH NIÊN MANG KHÁT VỌNG ĐỘC LẬP
Phạm Văn Đồng sinh ngày 1 tháng 3 năm 1906, tại xã Đức Tân, huyện Mộ Đức, tỉnh Quảng Ngãi.
Sinh ra trong một gia đình có truyền thống yêu nước, từ khi còn trẻ, ông đã sớm chứng kiến những cảnh đời cơ cực của nhân dân dưới chế độ thuộc địa.
Tuổi trẻ của ông không chỉ có sách vở.
Đó còn là những câu hỏi về vận mệnh dân tộc.
Vì sao đất nước mình mất độc lập?
Vì sao nhân dân mình phải chịu cảnh áp bức?
Và làm thế nào để Việt Nam có thể tự đứng lên?
Những câu hỏi ấy đã đưa chàng thanh niên Phạm Văn Đồng đến với con đường cách mạng.
BƯỚC VÀO CON ĐƯỜNG CÁCH MẠNG
Trong những năm 1920, phong trào yêu nước và cách mạng ở Việt Nam ngày càng phát triển.
Phạm Văn Đồng tham gia hoạt động cách mạng và trở thành một trong những người thuộc thế hệ thanh niên sớm đi theo con đường cách mạng do Nguyễn Ái Quốc truyền bá.
Năm 1929, ông bị thực dân Pháp bắt và kết án tù.
Ông bị giam tại nhà tù Côn Đảo.
Đó là những năm tháng vô cùng khắc nghiệt.
Nhưng nhà tù không thể khuất phục được ý chí của người chiến sĩ trẻ.
TRONG BÓNG TỐI NHÀ TÙ
Côn Đảo là nơi đã giam cầm nhiều chiến sĩ cách mạng.
Điều kiện sống khắc nghiệt.
Lao động nặng nhọc.
Đói khát và bệnh tật luôn đe dọa.
Nhưng giữa bóng tối ấy, những người tù chính trị vẫn giữ niềm tin.
Họ học tập.
Trao đổi lý luận.
Động viên nhau.
Giữ vững tinh thần cách mạng.
Phạm Văn Đồng cũng trưởng thành qua những năm tháng như thế.
Nhà tù muốn biến người chiến sĩ thành một con người tuyệt vọng.
Nhưng ngược lại, những năm tháng tù đày lại càng tôi luyện ý chí của ông.
Thân thể có thể bị giam cầm.
Nhưng lý tưởng thì không thể bị xiềng xích.
RA TÙ VÀ TIẾP TỤC CON ĐƯỜNG
Năm 1936, Phạm Văn Đồng được trả tự do.
Nhưng tự do không có nghĩa là ông trở về cuộc sống bình thường.
Ông tiếp tục hoạt động cách mạng.
Tiếp tục làm việc.
Tiếp tục cống hiến.
Sau Cách mạng Tháng Tám năm 1945, ông đảm nhiệm nhiều trọng trách quan trọng của Nhà nước và cách mạng Việt Nam.
Từ một người thanh niên hoạt động bí mật...
Đến một nhà lãnh đạo của đất nước.
Đó là một hành trình dài được xây dựng bằng niềm tin, trí tuệ và sự tận tụy.
NGƯỜI ĐỒNG HÀNH CÙNG CHỦ TỊCH HỒ CHÍ MINH
Phạm Văn Đồng là một trong những học trò, người cộng sự gần gũi của Chủ tịch Hồ Chí Minh.
Trong những năm tháng kháng chiến chống thực dân Pháp, ông giữ nhiều trọng trách quan trọng.
Đặc biệt, ông từng là Trưởng phái đoàn Chính phủ Việt Nam Dân chủ Cộng hòa tại Hội nghị Genève năm 1954 về Đông Dương.
Đây là một thời điểm vô cùng quan trọng.
Chiến thắng Điện Biên Phủ đã tạo ra bước ngoặt lớn trên bàn đàm phán.
Trong những cuộc thương lượng căng thẳng, Phạm Văn Đồng đã đại diện cho Chính phủ Việt Nam đấu tranh bảo vệ những lợi ích chính đáng của dân tộc.
Phía sau những cuộc đàm phán ấy là máu và nước mắt của hàng triệu người Việt Nam.
Phía sau mỗi quyết định là tương lai của đất nước.
NHỮNG NĂM THÁNG CHIẾN TRANH
Sau năm 1954, đất nước tạm thời bị chia cắt.
Miền Bắc bước vào công cuộc xây dựng chủ nghĩa xã hội và trở thành hậu phương lớn cho cuộc đấu tranh thống nhất đất nước.
Phạm Văn Đồng tiếp tục đảm nhiệm trọng trách Thủ tướng Chính phủ trong nhiều năm.
Đó là thời kỳ đất nước phải đối mặt với chiến tranh khốc liệt.
Bom đạn trút xuống.
Nhiều thành phố, làng quê bị tàn phá.
Hàng triệu người phải sống trong cảnh chiến tranh.
Nhưng bộ máy nhà nước vẫn phải hoạt động.
Sản xuất vẫn phải duy trì.
Hậu phương vẫn phải chi viện cho tiền tuyến.
Và những người lãnh đạo đất nước phải đưa ra những quyết định trong hoàn cảnh vô cùng khó khăn.
Phạm Văn Đồng đã dành nhiều năm tháng của cuộc đời mình cho công việc ấy.
MỘT NHÀ LÃNH ĐẠO CỦA THỜI HOA LỬA
Thời hoa lửa của Phạm Văn Đồng không gắn với hình ảnh một người cầm súng ngoài chiến trường.
“Vũ khí” của ông là trí tuệ, bản lĩnh chính trị, khả năng ngoại giao và sự kiên định.
Ông đi qua những năm tháng mà mỗi ngày đều có thể mang đến một thử thách mới.
Có chiến tranh.
Có đàm phán.
Có những quyết định khó khăn.
Có những mất mát của nhân dân.
Và có một trách nhiệm luôn đặt trên vai:
Làm sao để đất nước đi đến độc lập, thống nhất và hòa bình.
Đó cũng là một mặt khác của thời hoa lửa.
Không phải tất cả những người góp phần làm nên lịch sử đều đứng ở chiến hào.
Có những người chiến đấu trên mặt trận ngoại giao.
Có những người chiến đấu trên mặt trận chính trị.
Có những người làm việc ngày đêm ở hậu phương.
Tất cả đều hướng đến một mục tiêu:
Độc lập và thống nhất Tổ quốc.
SAU NGÀY ĐẤT NƯỚC THỐNG NHẤT
Ngày 30 tháng 4 năm 1975, chiến tranh kết thúc, đất nước thống nhất.
Nhưng hòa bình không có nghĩa là mọi khó khăn biến mất.
Đất nước bước vào thời kỳ khắc phục hậu quả chiến tranh và xây dựng lại từ những đổ nát.
Phạm Văn Đồng tiếp tục giữ trọng trách lãnh đạo Chính phủ và tham gia công tác đối nội, đối ngoại.
Những năm tháng ấy đòi hỏi sự kiên trì không kém gì thời chiến.
Bởi xây dựng một đất nước sau chiến tranh là một hành trình dài.
MỘT CON NGƯỜI CỦA SỰ TẬN TỤY
Người ta nhắc đến Phạm Văn Đồng không chỉ bởi những chức vụ ông từng đảm nhiệm.
Mà còn bởi một phong cách làm việc nghiêm túc, giản dị và tận tụy.
Ông dành nhiều thời gian nghiên cứu, viết sách, quan tâm đến giáo dục, văn hóa và con người.
Ông từng nói nhiều về việc xây dựng con người Việt Nam.
Bởi ông hiểu:
Đất nước muốn phát triển không chỉ cần cơ sở vật chất.
Đất nước cần những con người có tri thức, có đạo đức và có trách nhiệm.
Đó là điều ông luôn trăn trở trong những năm tháng cuối đời.
NGỌN LỬA TRUYỀN LẠI CHO THẾ HỆ TRẺ
Nhìn lại cuộc đời Phạm Văn Đồng, chúng ta thấy hình ảnh của một người đã đi qua gần như trọn vẹn những bước ngoặt lớn của lịch sử Việt Nam thế kỷ XX.
Từ thời thuộc địa.
Đến những năm tháng hoạt động cách mạng.
Từ nhà tù Côn Đảo.
Đến Cách mạng Tháng Tám.
Từ kháng chiến chống Pháp.
Đến những năm tháng chiến tranh chống Mỹ.
Và rồi đến những ngày đất nước thống nhất, xây dựng hòa bình.
Gần một thế kỷ của một con người cũng là gần một thế kỷ của dân tộc.
Và điều ông để lại cho thế hệ trẻ không chỉ là những câu chuyện lịch sử.
Đó là một bài học:
Muốn cống hiến cho đất nước, cần có tri thức.
Muốn vượt qua thử thách, cần có bản lĩnh.
Muốn đi được đường dài, cần có sự tận tụy.
LỜI KẾT
Ngày 29 tháng 4 năm 2000, đồng chí Phạm Văn Đồng qua đời, hưởng thọ 94 tuổi.
Một cuộc đời khép lại.
Nhưng phía sau cuộc đời ấy là những trang lịch sử dài của đất nước.
Một người thanh niên Quảng Ngãi bước vào con đường cách mạng.
Một người tù Côn Đảo không khuất phục.
Một nhà ngoại giao trên bàn đàm phán Genève.
Một người đứng đầu Chính phủ trong những năm tháng chiến tranh.
Và một người dành những năm tháng cuối đời để suy nghĩ về tương lai đất nước.
Phạm Văn Đồng đã sống qua thời hoa lửa.
Ông không để lại hình ảnh của một người lính ngoài chiến trường.
Ông để lại hình ảnh của một người chiến sĩ trên mặt trận chính trị, ngoại giao và xây dựng đất nước.
Ngày hôm nay, thế hệ trẻ không còn phải sống trong cảnh bom rơi đạn nổ.
Nhưng đất nước vẫn cần những con người có trách nhiệm.
Nếu thế hệ trước đã chiến đấu để giành độc lập,
thì thế hệ hôm nay phải học tập và lao động để làm cho đất nước giàu mạnh.
Nếu thế hệ trước đã hy sinh tuổi trẻ để bảo vệ Tổ quốc,
thì tuổi trẻ hôm nay phải biết trân trọng hòa bình và sống sao cho xứng đáng.
Đồng chí Phạm Văn Đồng – một cuộc đời tận tụy.
Một người đã đi qua thời hoa lửa bằng trí tuệ, bản lĩnh và niềm tin.
Và câu chuyện về ông nhắc chúng ta rằng:
Lịch sử được làm nên không chỉ bởi những người cầm súng,
mà còn bởi những con người âm thầm cống hiến từng ngày cho Tổ quốc.
Ngọn lửa của thế hệ ấy đã cháy qua chiến tranh.
Hôm nay, ngọn lửa ấy được trao lại cho chúng ta.
Hãy giữ lấy ngọn lửa của lý tưởng.
Hãy giữ lấy tình yêu quê hương.
Và hãy biến tuổi trẻ của mình thành những điều có ích cho đất nước.
