Phạm Văn Đồng – Nhà cách mạng trí thức

Đồng chí Phạm Văn Đồng sinh ngày 01/3/1906 tại xã Đức Tân, huyện Mộ Đức, tỉnh Quảng Ngãi trong một gia đình trí thức yêu nước. Sau khi học tại Trường Quốc học Huế và Trường Bưởi (Hà Nội), năm 1926 ông được Hội Việt Nam Cách mạng Thanh niên cử sang Quảng Châu (Trung Quốc) dự lớp huấn luyện chính trị do Nguyễn Ái Quốc trực tiếp tổ chức. Tại đây, ông được truyền bá chủ nghĩa Mác – Lênin và được kết nạp vào Hội Việt Nam Cách mạng Thanh niên, mở đầu cho con đường hoạt động cách mạng chuyên nghiệp.

Đầu năm 1927, Phạm Văn Đồng trở về nước hoạt động tại Hà Nội và Sài Gòn, được bầu làm Bí thư Kỳ bộ Hội Việt Nam Cách mạng Thanh niên Nam Kỳ. Tháng 5/1929, ông tham dự Đại hội lần thứ nhất của Hội Việt Nam Cách mạng Thanh niên tại Hồng Kông và được bầu vào Ban Chấp hành Hội. Sau đó, trong quá trình hoạt động tại Trung Kỳ và Nam Kỳ, ông bị thực dân Pháp bắt tại ga Sài Gòn, bị kết án 10 năm tù và đày ra Côn Đảo từ năm 1930 đến năm 1936. Sau khi được trả tự do nhờ thắng lợi của Mặt trận Bình dân Pháp, ông tiếp tục dấn thân vào sự nghiệp cách mạng.

Năm 1939, đồng chí bí mật gặp Tổng Bí thư Nguyễn Văn Cừ để nhận nhiệm vụ ra nước ngoài gặp Nguyễn Ái Quốc. Tháng 5/1940, tại Côn Minh (Trung Quốc), ông cùng đồng chí Võ Nguyên Giáp được gặp Nguyễn Ái Quốc lần thứ hai và trực tiếp nhận chỉ thị chuẩn bị lực lượng cho cách mạng trong nước. Cuối năm 1940, tại Tĩnh Tây, ông cùng Võ Nguyên Giáp và Phùng Chí Kiên tổ chức các lớp huấn luyện, biên soạn tài liệu đào tạo cán bộ cách mạng, chuẩn bị nguồn nhân lực cho phong trào giải phóng dân tộc.

Sau khi Nguyễn Ái Quốc về nước đầu năm 1941, Phạm Văn Đồng cũng bí mật trở về căn cứ Cao Bằng. Ông được giao phụ trách Báo Việt Nam Độc lập, cơ quan tuyên truyền quan trọng của Mặt trận Việt Minh, góp phần truyền bá đường lối cách mạng, giác ngộ quần chúng và xây dựng lực lượng chính trị trong cả nước. Hoạt động tuyên truyền, đào tạo cán bộ và tổ chức lực lượng của ông đã góp phần quan trọng vào quá trình chuẩn bị Tổng khởi nghĩa Tháng Tám.

Ngày 15/8/1945, tại Đại hội Quốc dân Tân Trào, Phạm Văn Đồng được bầu là thành viên Ủy ban Dân tộc Giải phóng Việt Nam – Chính phủ lâm thời do Chủ tịch Hồ Chí Minh đứng đầu. Sau thắng lợi của Cách mạng Tháng Tám, ông tiếp tục đảm nhiệm nhiều trọng trách quan trọng của Đảng và Nhà nước, trở thành một trong những nhà lãnh đạo tiêu biểu của cách mạng Việt Nam.

Suốt cuộc đời hoạt động, đồng chí Phạm Văn Đồng luôn thể hiện phẩm chất của một nhà cách mạng trí thức với tư duy sắc bén, bản lĩnh chính trị vững vàng, lối sống giản dị, gần gũi Nhân dân và tuyệt đối trung thành với sự nghiệp độc lập dân tộc. Những đóng góp của ông trong giai đoạn tiền khởi nghĩa, đặc biệt trong công tác xây dựng tổ chức, đào tạo cán bộ và tuyên truyền cách mạng, đã góp phần quan trọng vào thắng lợi của Cách mạng Tháng Tám năm 1945, để lại dấu ấn sâu đậm trong lịch sử cách mạng Việt Nam.