PHẠM VĂN ĐỒNG – VỊ THỦ TƯỚNG KÍNH YÊU CỦA NHÂN DÂN VÀ TÂM HỒN THUẦN KHIẾT QUA HAI THẾ KỶ
Trải qua 6 năm kiên cường trong ngục tối Côn Đảo và 32 năm liên tục trên cương vị người đứng đầu Chính phủ, Thủ tướng Phạm Văn Đồng – người học trò xuất sắc của Chủ tịch Hồ Chí Minh – đã dành trọn 94 năm cuộc đời cho độc lập dân tộc và hạnh phúc của nhân dân. Tấm gương về một chính khách tài ba, liêm chính, vô cùng giản dị của ông vẫn soi sáng trọn vẹn chặng đường cách mạng Việt Nam.
Trong tâm khảm của muôn triệu người dân Việt Nam, hình ảnh Thủ tướng Phạm Văn Đồng – người anh lớn Tô hiệu kính yêu – luôn hiện lên vô cùng gần gũi, ấm áp mà bao dung. Sinh năm 1906 tại vùng đất giàu truyền thống cách mạng Mộ Đức, tỉnh Quảng Ngãi, từ một thanh niên trí thức yêu nước, bước ngoặt cuộc đời ông bắt đầu từ năm 1926 khi sang Quảng Châu (Trung Quốc) tham dự lớp huấn luyện chính trị do lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc trực tiếp giảng dạy.
Chính tại nơi đây, sự dìu dắt của Người thầy vĩ đại Hồ Chí Minh đã truyền ngọn lửa cách mạng và đúc kết nên bản lĩnh cho người chiến sĩ trẻ. Trở về nước hoạt động tại Hà Nội và Sài Gòn trong đội hình Hội Việt Nam Cách mạng Thanh niên, năm 1929, Phạm Văn Đồng bị thực dân Pháp bắt và kết án 10 năm tù, đày ra "địa ngục trần gian" Côn Đảo.
Những năm tháng chịu đựng đòn thù tàn khốc và chế độ lao tù ngột ngạt giữa đại dương không hề làm xao động chí khí của ông. Cùng các đồng chí kiên trung, ông biến ngục tối thành trường học, rèn luyện tư tưởng và giữ trọn niềm tin vào ngày thắng lợi. Ra tù năm 1936, ông lập tức lao vào công cuộc vận động cách mạng. Trong những năm tháng kháng chiến chống Pháp gay go, với vai trò Đặc phái viên của Trung ương Đảng và Chính phủ tại miền Nam Trung Bộ, ông đã lăn lộn khắp dải đất miền Trung, vượt muôn vàn thiếu thốn để gây dựng căn cứ địa vững chắc.
Từ năm 1955 đến năm 1987, ông đảm nhận trọng trách Thủ tướng Chính phủ (sau là Chủ tịch Hội đồng Bộ trưởng) – trở thành vị Thủ tướng tại vị lâu nhất trong lịch sử nước nhà. Suốt hai cuộc kháng chiến trường kỳ chống Pháp và chống Mỹ, rồi những năm tháng tái thiết đất nước sau chiến tranh, ông đã chèo lái bộ máy Nhà nước vượt qua bao sóng gió bằng tài năng ngoại giao kiệt xuất, tư duy đổi mới và trí tuệ sâu sắc.
Dù ở đỉnh cao quyền lực, "Anh Tô" vẫn giữ trọn phong cách sống giản dị, khiêm nhường và liêm chính đúng như người Thầy Hồ Chí Minh. Sau khi rời công tác điều hành năm 1987 và đảm nhận vai trò Cố vấn Ban Chấp hành Trung ương Đảng đến năm 1997, ông vẫn đêm ngày trăn trở cho sự nghiệp giáo dục, văn hóa và đời sống của nhân dân.
Ngày 29 tháng 4 năm 2000, vị lãnh đạo tiền bối kiệt xuất Phạm Văn Đồng nhẹ nhàng trút hơi thở cuối cùng tại Hà Nội, hưởng thọ 94 tuổi. Ông an nghỉ tại Nghĩa trang Mai Địch, để lại niềm tiếc thương vô hạn cho toàn thể dân tộc.
Hôm nay, tại Khu lưu niệm Thủ tướng Phạm Văn Đồng ở quê nhà Mộ Đức (Quảng Ngãi), những kỷ vật đơn sơ như chiếc gậy xót bóng, bộ quần áo kaki sần vai cùng vô số thư từ, bài viết sâu sắc vẫn được trân trọng giữ gìn. Cuộc đời và nhân cách cao đẹp của ông mãi là ngọn đuốc sáng soi đường cho các thế hệ hôm nay về tinh thần cống hiến trọn vẹn và lòng yêu nước bao la.
