Phạm Văn Ry – Tuổi nhỏ, chí lớn giữa lòng địch

Năm 1933, tại xã Đông Thạnh, huyện Hóc Môn, thành phố Hồ Chí Minh, Phạm Văn Ry ra đời trong một gia đình thuộc tầng lớp dân nghèo thành thị. Cuộc sống lam lũ, thiếu thốn buộc ông phải sớm bươn chải kiếm ăn. Chính những tháng ngày ấy đã rèn luyện ở ông sự nhanh nhẹn, tháo vát, khôn ngoan và khả năng ứng biến trước mọi hoàn cảnh.

Cách mạng tháng Tám thành công khi Phạm Văn Ry mới 13 tuổi. Tuổi còn nhỏ nhưng trong lòng đã sớm có một quyết tâm lớn: được đứng vào hàng ngũ bộ đội, trực tiếp góp sức đánh đuổi quân xâm lược.

Tháng 9 năm 1945, trong lúc đang đi bán kẹo như thường lệ, Phạm Văn Ry phát hiện quân địch sơ hở. Không bỏ qua cơ hội, ông tìm cách lấy được một khẩu súng trường rồi đem nộp cho bộ đội. Hành động ấy trở thành bước khởi đầu cho cuộc đời chiến đấu đầy táo bạo của người thiếu niên tuổi đời còn rất trẻ.

Được nhận vào bộ đội, Phạm Văn Ry vô cùng phấn khởi. Trong hai năm đầu làm nhiệm vụ liên lạc, ông đã phát huy sự nhanh trí và khả năng hoạt động bí mật. Nhiều lần, ông tìm cách đột nhập vào các đồn giặc, lấy được 18 khẩu súng và 9 quả lựu đạn, đem về trang bị cho đơn vị.

Năm 1947, cấp trên giao cho Phạm Văn Ry một nhiệm vụ đặc biệt. Bằng khả năng vận động và thuyết phục, ông đã tác động đến người chú họ đang giữ cấp bậc trung úy ngụy. Kết quả, người này đã mang theo 12 khẩu súng ngắn, 1 khẩu trung liên, 4 khẩu tiểu liên cùng 10.000 viên đạn ra hàng, bổ sung một lượng vũ khí đáng kể cho lực lượng cách mạng.

Không khuất phục trước đòn tra tấn

Tháng 2 năm 1948, Phạm Văn Ry bị quân địch bắt giữ.

Chúng dùng nhiều hình thức tra tấn dã man để buộc ông khai báo. Chúng đổ nước vào mũi, quay điện, khiến ông nhiều lần rơi vào tình trạng tưởng như không thể sống nổi. Nhưng dù bị tra tấn đến kiệt sức, Phạm Văn Ry vẫn một mực giữ im lặng, tuyệt đối không tiết lộ bất cứ thông tin nào về lực lượng cách mạng.

Không khai thác được gì, địch chuyển ông qua đồn Hà Chiểu.

Tại đây, một cơ hội bất ngờ xuất hiện. Trong một lần bị đưa đi làm, tên lính gác sơ hở. Phạm Văn Ry lập tức chớp thời cơ, giật lấy khẩu súng của tên lính rồi chạy thoát. Ông trở về với đơn vị và tiếp tục con đường chiến đấu.

Những trận đánh táo bạo phía sau lưng quân địch

Trong hai năm 1948-1949, Phạm Văn Ry được giao chỉ huy một tổ chuyên đánh mìn phá hoại đường sắt. Bằng sự mưu trí và gan dạ, ông cùng đồng đội đã phá hủy 7 đầu máy xe lửa. Riêng Phạm Văn Ry trực tiếp phá được 5 đầu máy trên đường số 9.

Không chỉ sử dụng mìn, ông còn nhiều lần tự mình tìm cách tiếp cận địch bằng những phương thức mà đối phương không thể ngờ tới.

Có một lần, Phạm Văn Ry giấu một chiếc búa đinh trong người rồi giả vờ đi nhặt chim thuê cho một tên quan Pháp đi săn. Suốt 3 ngày, ông kiên nhẫn đi theo, tạo cho tên quan Pháp cảm giác hoàn toàn tin tưởng.

Đến ngày thứ ba, khi tên quan Pháp dựng khẩu súng sang một bên rồi ngồi nghỉ, Phạm Văn Ry lập tức lao tới, dùng búa đập vào đầu hắn. Sau đó, ông thu lấy khẩu súng các-bin và mang về cho đơn vị.

Một lần khác, vào tháng 4 năm 1949, Phạm Văn Ry sử dụng mưu trí và sự táo bạo để lừa giết tên đồn trưởng Nhị Bình – một tên phòng nhì nguy hiểm. Sau khi tiêu diệt được hắn, ông thu được khẩu súng cùng một cặp tài liệu quan trọng.

Những tài liệu này trở thành nguồn thông tin có giá trị, giúp cấp trên nghiên cứu và bắt được 40 tên phản động đã chui sâu vào hàng ngũ cách mạng.

Giữa “đường máu”, một người dẫn đường không khuất phục

Từ tháng 2 năm 1950 đến tháng 6 năm 1951, Phạm Văn Ry đảm nhiệm nhiệm vụ giao liên, dẫn đường cho cán bộ.

Đoạn đường mà ông phụ trách vốn là một tuyến đường vô cùng nguy hiểm. Quân địch thường xuyên tổ chức phục kích, bắt và sát hại cán bộ. Vì thế, người dân và cán bộ miền Đông gọi nơi đây là đoạn “đường máu”.

Nhưng Phạm Văn Ry vẫn ngày ngày bám đường.

Nhiều lần đang di chuyển, ông bất ngờ gặp quân địch. Trước tình thế nguy hiểm, ông luôn giữ được sự bình tĩnh, nhanh chóng tìm phương án đưa cán bộ vượt qua.

Có lần, cả nhóm bị quân địch bao vây. Phạm Văn Ry lập tức tìm cách cất giấu tài liệu quan trọng. Sau đó, ông chủ động chiến đấu, cố tình thu hút sự chú ý của quân địch về phía mình, tạo điều kiện cho cán bộ thoát khỏi vòng vây an toàn.

Trong suốt thời gian làm giao liên, ông luôn bảo đảm an toàn cho cán bộ, không để mất tài liệu và giữ vững đường dây liên lạc. Đó là một nhiệm vụ âm thầm nhưng đặc biệt nguy hiểm, đòi hỏi người thực hiện phải có lòng dũng cảm, sự tỉnh táo và khả năng ứng biến rất cao.

Đi sâu vào lòng địch để vận động, cảm hóa

Cuối năm 1953, đầu năm 1954, Phạm Văn Ry được giao nhiệm vụ xây dựng cơ sở trong lòng địch, đồng thời thực hiện công tác địch, ngụy vận.

Đây là công việc không thể hoàn thành bằng sức mạnh quân sự đơn thuần. Người cán bộ phải trực tiếp tiếp xúc với nhân dân, thuyết phục những gia đình còn e dè và thậm chí tìm cách gặp gỡ cả binh lính ngụy để giác ngộ họ.

Phạm Văn Ry kiên trì thực hiện nhiệm vụ. Ông mạnh dạn đến từng gia đình, gặp gỡ từng người, vận động và giúp họ hiểu rõ tình hình. Với binh lính ngụy, ông cũng tìm cách tiếp xúc, thuyết phục họ quay trở về với nhân dân.

Sau 6 tháng, Phạm Văn Ry đã củng cố tốt cơ sở cách mạng tại 2 xã vốn đã bị địch phá rã. Sau gần một năm hoạt động, ông vận động làm tan rã 3 đại đội ngụy binh.

Đó là những chiến công không tạo ra tiếng nổ trên chiến trường, nhưng lại đánh trực tiếp vào nền tảng của bộ máy địch, góp phần làm suy yếu lực lượng đối phương từ bên trong.

Một thập kỷ chiến đấu trong thầm lặng

Trong 10 năm chiến đấu, Phạm Văn Ry đã tự tay phá được 5 đầu máy xe lửa và một xe bọc thép, tiêu diệt 41 tên địch, thu 20 khẩu súng. Ông vận động được 3 đại đội ngụy ra hàng và 166 người khác đấu tranh trở về quê nhà làm ăn.

Ở mỗi nhiệm vụ, dù là liên lạc, phá hoại, chiến đấu, dẫn đường hay vận động quần chúng, ông đều hoàn thành tốt nhiệm vụ được giao.

Những đóng góp ấy được cấp trên ghi nhận bằng nhiều hình thức khen thưởng. Phạm Văn Ry được khu và huyện khen 6 lần, 2 lần được thưởng 2 khẩu súng ngắn.

Ngày 7 tháng 5 năm 1956, Phạm Văn Ry được Chủ tịch nước Việt Nam dân chủ cộng hòa tặng thưởng Huân chương Quân công hạng ba và danh hiệu Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân.

Từ một cậu bé 13 tuổi từng bán kẹo trên đường phố, Phạm Văn Ry đã bước vào cuộc chiến với một hành trang đặc biệt: tuổi đời còn rất trẻ nhưng ý chí và lòng gan dạ thì không nhỏ. Ông không chỉ đối đầu với quân địch trên chiến trường mà còn nhiều lần phải hoạt động ngay giữa lòng chúng, nơi chỉ một sơ suất nhỏ cũng có thể phải trả giá bằng mạng sống.

Có khi ông bí mật lấy súng từ đồn giặc, có khi phá hủy những đầu máy xe lửa, có lúc phải chịu những trận tra tấn khắc nghiệt mà vẫn nhất quyết không khai báo. Có những ngày ông lặng lẽ dẫn cán bộ qua “đường máu”, rồi có những tháng ngày kiên trì vận động nhân dân và binh lính ngụy ngay trong vùng địch kiểm soát.

Cuộc đời chiến đấu của Phạm Văn Ry vì thế không chỉ được đo bằng những con số về chiến công. Đó còn là câu chuyện về một người chiến sĩ tuổi nhỏ nhưng chí lớn, lấy sự nhanh trí để vượt qua hiểm nguy, lấy lòng trung thành để giữ vững bí mật và lấy sự gan dạ để biến những nhiệm vụ tưởng như không thể thành hiện thực.

Chính từ những năm tháng âm thầm nhưng đầy hiểm nguy ấy, người thiếu niên năm nào đã trở thành một Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân – một người lính đặc công luôn biết cách xuất hiện ở nơi địch không ngờ tới và hoàn thành nhiệm vụ bằng bản lĩnh phi thường.