Phạm Văn Trà
CHA BỊ GIẶC PHÁP SÁT HẠI TRONG TRẬN CÀN, CẬU BÉ PHẠM VĂN TRÀ QUYẾT TÂM NHẬP NGŨ, RỒI TRỞ THÀNH ĐẠI TƯỚNG, BỘ TRƯỞNG BỘ QUỐC PHÒNG***Cha Phạm Văn Trà là ông Phạm Văn Được (sinh năm 1900) nổi tiếng với nghề làm gốm, được dân làng kính trọng gọi là “thầy”. Phạm Văn Trà còn nhớ mỗi lần theo cha đốt lò, anh em cậu lại được trao cho nắm xôi, quả chuối như chút lộc, khiến lòng trẻ con rộn vui đến lạ. Cha cậu không chỉ là người thợ giỏi; ông còn biết chữ Hán, hiểu đạo nghĩa, từng làm chánh trương, lo giữ trật tự xóm thôn, bảo vệ mùa màng.
Trong một trận địch càn vào trung tuần tháng 5 năm 1951, ông Được bị trúng đạn, gãy chân. Phải mấy tháng sau, cha cậu mới tập tễnh chống nạng đi lại được. Phần vì thương chú của Phạm Văn Trà bị Tây sát hại, nay lại vì chúng mà mang thương tật vào mình, ông càng ngày càng trầm hẳn lại. Nhưng, nỗi đau chưa dừng lại ở đó!Mờ sáng ngày 28 tháng 4 năm 1952, địch mở cuộc càn lớn vào Phù Lãng. Hai tàu chiến, bảy ca nô từ Phả Lại lên, án ngữ từ Phù Lãng Hạ đến cống Dùng, tạo thành vòng vây ngăn không cho nhân dân chạy sang Yên Dũng. Cùng lúc bộ binh địch từ Châu Cầu, Đông Du vượt núi Trâu Sơn rồi băng qua đồng tiến vào Đồng Sài. Trên trời hai máy bay bà già quân lượn xoi mói, gọi loa kêu gọi du kích đầu hàng. Sau “màn dạo đầu” hù dọa, chúng nã súng vào làng. Trong ngày 28 tháng 4, ở Phù Lãng địch đã sát hại 11 người. Khi quân địch xông vào nhà, vì thương tật, xoay trở khó khăn, cha Phạm Văn Trà đã bị chúng xả súng bắn chết tại chỗ. Mẹ cậu và các em đều chứng kiến sự kiện đau lòng đó.Khi đang cùng du kích chống càn, nghe tin dữ, Phạm Văn Trà vượt rào, băng qua bom đạn chạy về. Nhưng cậu bé đến muộn. Cha cậu đã tắt thở. Bế thân thể ông còn hơi ấm, Phạm Văn Trà cảm giác mặt đất như sụp dưới chân, ngực nghẹn lại, không khóc nổi một giọt nào. Chỉ có một nỗi uất nghẹn âm ỉ bùng lên, thiêu đốt.Chỉ vài năm, giặc đã lấy đi của gia đình cậu bé Phạm Văn Trà chú, rồi cha. Lấy đi điểm tựa, lấy đi bình yên. Nhưng chính từ đó, cậu bé hiểu rằng mình không thể chỉ đứng nhìn.Phạm Văn Trà và anh em lặng lẽ dồn nén nỗi buồn vào công việc du kích, âm thầm nuôi ý chí: phải làm điều gì đó để người đã khuất được yên lòng. Bởi lúc ấy, nhập ngũ không chỉ là ước vọng của tuổi trẻ, mà còn là lời thề với cha, với chú, với quê hương. Phạm Văn Trà khai tăng tuổi, “cù nhầy” với cán bộ tuyển quân để được xin nhập ngũ.Ngày 16 tháng 8 năm 1953, sau bao lần bị trả về vì quá nhỏ con, Phạm Văn Trà vẫn quyết tâm bám trụ đến cùng và cuối cùng được chấp nhận. Sau những tháng huấn luyện, cậu được bổ sung cho đơn vị chiến đấu là Tiểu đoàn Thiên Đức (Tiểu đoàn 20) Trung đoàn 238 thuộc Liên khu Việt Bắc. Phạm Văn Trà nhanh chóng trưởng thành qua trận mạc, để rồi sau này trở thành Đại tướng, Bộ trưởng Bộ Quốc phòng.
