Phạm Xuân Ẩn

Trở về nước tháng 10/1959, nhờ những mối quan hệ, Phạm Xuân Ẩn được Trần Kim Tuyến, giám đốc Sở Nghiên cứu Chính trị Văn hóa Xã hội, thực chất là cơ quan mật vụ trực thuộc Phủ Tổng thống, biệt phái sang làm việc tại Việt Tấn xã, phụ trách những phóng viên ngoại quốc làm việc tại đây. Từ năm 1960 đến giữa năm 1964, ông làm cho Hãng thông tấn Reuters Từ năm 1966, ông làm việc cho tuần báo Time, ba năm sau (1969) thì được nhận vào làm chính thức, trở thành người Việt Nam chính thức, duy nhất của tạp chí Time trong suốt 11 năm, chứ không phải vai trò cộng tác viên địa phương. Ngoài ra, ông còn là cộng tác viên của các tờ báo khác như The Christian Science Monitor...Từ khi ở Mỹ về nước cho đến năm 1975, với vỏ bọc là phóng viên, nhờ quan hệ rộng với các sĩ quan cao cấp, các nhân viên tình báo, an ninh quân đội và người của CIA, Phạm Xuân Ẩn đã có được mọi nguồn tin tức quan trọng từ quân đội, cảnh sát và cơ quan tình báo. Ông là bạn của hầu hết những tướng lĩnh và nhà chính trị cốt cán ở miền Nam Việt Nam thời bấy giờ. Với kiến thức uyên bác, hiểu biết rộng, cương trực và tài năng giao tiếp, ngoại giao khác biệt, độc đáo theo kiểu lãng tử, hào hoa, ngang tàng, “chửi thề như bắp rang”, xuất hiện với phong cách thượng lưu, thừa hưởng văn hóa được đào tạo chính quy từ Mỹ, ông đã thâm nhập và là bạn tri kỷ với các tướng lĩnh, trùm an ninh mật vụ cả Mỹ và Sài Gòn, giới báo chí cũng như các chính khách chóp bu của chính quyền Sài Gòn để khai thác thông tin tuyệt mật mang tầm chiến lược cho cuộc cách mạng giải phóng miền Nam. Phạm Xuân Ẩn còn là một bậc thầy trong việc thuyết phục người khác trao tài liệu cho mình và hơn thế nữa là một nhà phân tích tình báo đại tài cả về mặt tình báo và quân sự. Tổng cộng, Phạm Xuân Ẩn đã gửi về căn cứ địa gần 500 báo cáo gồm tài liệu nguyên gốc đã được sao chụp, các thông tin mà ông thu lượm cùng phân tích và nhận định của bản thân. Những phân tích tình báo chiến lược của Phạm Xuân Ẩn bí mật gửi cho bộ chỉ huy quân sự ở miền Bắc thông qua Trung ương Cục Miền Nam, được cho là sống động và tỷ mỉ đến mức người ta kể lại rằng, Đại tướng Võ Nguyên Giáp đã reo lên: Chúng ta đang ở trong phòng hành quân của Hoa Kỳ. Còn Đại tướng Văn Tiến Dũng nhờ những tin tức đánh giá sắc sảo của Phạm Xuân Ẩn, đã giúp Bộ Chính trị hạ quyết tâm giải phóng Sài Gòn sớm hơn. Tổng Bí thư Lê Duẩn sau khi nhận được báo cáo của ông đã biểu dương cơ quan tình báo quân sự và coi đây là chiến công có tầm cỡ quốc tế.Từ năm 1961 cho đến khi miền Nam hoàn toàn giải phóng, những kế hoạch mang tính chiến lược của Mỹ đều được nhà tình báo Phạm Xuân Ẩn góp công phá tan, trong đó phải kể đến các bản kế hoạch cực kỳ quan trọng như Chiến lược chiến tranh đặc biệt, ấp chiến lược hay thậm chí là nguyên văn tài liệu Kế hoạch Staley - Taylor của Mỹ. Ông chính là một trong những người có đóng góp rất lớn vào cuộc tổng tiến công Tết Mậu Thân năm 1968, những thông tin của ông góp phần lên kế hoạch tấn công những điểm trọng yếu nhất của Mỹ ở Sài Gòn.Bước sang giai đoạn 1972-1975, khi Trung ương Đảng còn cân nhắc sau những tổn thất nặng nề của cuộc tổng tiến công Mậu Thân 1968, thì Phạm Xuân Ẩn với những tin tức và tài phân tích, phán đoán của mình tin chắc thời cơ lật đổ chính quyền bù nhìn Sài Gòn đã điểm. Với uy tín của mình, điệp viên X6, bí danh hoạt động của ông, ông đã phân tích những dữ kiện mình có trong tay về nước Mỹ: chiến dịch Linebacker ném bom phá hoại miền Bắc không làm nhụt ý chí chiến thắng của dân tộc; Nixon sau đó mất chức; Henry Kissinger thua trên bàn đàm phán Paris trong cuộc đấu trí với Lê Đức Thọ; phong trào phản chiến đang lan rộng trên thế giới, Phạm Xuân Ẩn khẳng định rằng Mỹ sẽ không bao giờ đưa quân trở lại miền Nam Việt Nam, đây là lúc để kết thúc cuộc chiến. Những phân tích sắc sảo của ông đã củng cố thêm quyết tâm của Trung ương Đảng trong việc tiến hành chiến dịch Hồ Chi Minh nhằm giải phóng hoàn toàn miền Nam, thống nhất đất nước. Tháng 4 năm 1975, cuộc tổng tiến công và nổi dậy đã giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước.