Phạm Xuân Ẩn
Phạm Xuân Ẩn là một trong những nhà tình báo nổi tiếng nhất của Việt Nam trong thế kỷ 20. Ông vừa là nhà báo nổi tiếng tại Sài Gòn, vừa bí mật hoạt động tình báo cho cách mạng trong suốt thời kỳ chiến tranh Việt Nam.
Phạm Xuân Ẩn là một trong những nhà tình báo nổi tiếng nhất của Việt Nam trong thế kỷ 20. Ông vừa là nhà báo nổi tiếng tại Sài Gòn, vừa bí mật hoạt động tình báo cho cách mạng trong suốt thời kỳ chiến tranh Việt Nam.
Người ta thường gọi ông là:
Hai Trung
X6
“Điệp viên hoàn hảo”
Tuổi trẻ và con đường cách mạng
Phạm Xuân Ẩn sinh ngày 12/9/1927 tại Biên Hòa, Đồng Nai. Từ nhỏ ông đã chứng kiến cảnh đất nước dưới ách thực dân nên sớm tham gia phong trào yêu nước.
Sau Cách mạng Tháng Tám, ông tham gia lực lượng kháng chiến rồi được giao nhiệm vụ hoạt động bí mật lâu dài trong lòng đối phương.
Để xây dựng “vỏ bọc” hoàn hảo, tổ chức cử ông sang Mỹ học ngành báo chí tại Orange Coast College vào cuối những năm 1950. Tại đây, ông học báo chí, chính trị, xã hội học và hiểu rất sâu về nước Mỹ.
Nhà báo nổi tiếng giữa Sài Gòn
Sau khi về nước, ông làm phóng viên cho:
Reuters
Time
New York Herald Tribune
Ông nổi tiếng thông minh, lịch thiệp và có khả năng phân tích chiến sự rất sắc bén. Nhờ nghề báo, ông quen biết nhiều tướng lĩnh Mỹ, sĩ quan tình báo và quan chức chính quyền Sài Gòn.
Không ai ngờ rằng phía sau vẻ ngoài của một nhà báo phương Tây lại là một điệp viên chiến lược của cách mạng Việt Nam.
Những chiến công thầm lặng
Trong gần 15 năm hoạt động bí mật, Phạm Xuân Ẩn đã chuyển rất nhiều tài liệu quân sự tối mật cho phía cách mạng:
kế hoạch hành quân,
chiến lược quân sự Mỹ,
đánh giá nội bộ của chính quyền Sài Gòn,
phân tích tình hình chiến tranh.
Nhiều tài liệu của ông có giá trị chiến lược rất lớn đối với lãnh đạo kháng chiến. Có nguồn cho biết ông đã gửi hàng trăm tài liệu tuyệt mật ra căn cứ.
Điều đặc biệt là ông không chỉ lấy tin, mà còn tự phân tích tình hình bằng tư duy của một nhà báo và chuyên gia chiến lược.
Cuộc đời nhiều mâu thuẫn
Phạm Xuân Ẩn rất yêu nước, nhưng đồng thời cũng có tình cảm đặc biệt với nước Mỹ và bạn bè Mỹ của mình. Ông từng nói rằng ông có “hai tình yêu”: Việt Nam và nước Mỹ.
Sau năm 1975, thân phận điệp viên của ông mới được công khai. Ông được phong danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân và sau này mang quân hàm Thiếu tướng.
Di sản
Câu chuyện về Phạm Xuân Ẩn được xem là huyền thoại tình báo của thế kỷ 20. Nhiều học giả và nhà báo quốc tế đánh giá ông là một trong những điệp viên xuất sắc nhất thời chiến tranh lạnh.
Một số tác phẩm nổi tiếng viết về ông:
Perfect Spy
The Spy Who Loved Us
Ông qua đời năm 2006 tại TP.HCM, để lại hình ảnh một con người đặc biệt: vừa là nhà báo, vừa là chiến sĩ tình báo, vừa là cầu nối giữa hai thế giới đối địch.
