Phạm Xuân Ản
3KG VÀNG VÀ 15 PHÚT SINH TỬ GIẢI CỨU NHÀ TÌNH BÁO MƯỜI HƯƠNG***Ngày 26 tháng 10 năm 1954, khi Ngô Đình Diệm được bổ nhiệm làm Thủ tướng ở miền Nam, tình hình chính trị – an ninh ở Sài Gòn trở nên căng thẳng hơn bao giờ hết. Cũng thời điểm đó, từ miền Bắc, Mười Hương, Phó Giám đốc Nha Tình báo, nhận lệnh vào Nam “tăng cường sáu tháng”. Ít ai ngờ rằng chuyến công tác ấy lại mở ra một thập niên đầy hiểm nguy, gian khổ và những cuộc đấu trí nghẹt thở của ông với bộ máy mật vụ Sài Gòn.
Ngay khi đặt chân đến Nam Bộ, ông cùng đồng đội lập tức bước vào vòng xoáy của các hoạt động bí mật trong lòng đô thị đầy rình rập. Tổ chức liên tục thay đổi địa điểm, hóa trang, phân mảnh nhiệm vụ để đối phó với sự săn lùng ngày càng ráo riết của đối phương. Nhưng đến năm 1960, số phận khép lại những năm tháng lẩn khuất. Mười Hương bị bại lộ và rơi vào tay địch, bị đưa ra giam ở nhà tù Chín Hầm do Ngô Đình Cẩn trực tiếp cai quản.Trong bóng tối của những phòng giam ẩm lạnh, ông phải đối diện với những trận tra khảo tàn bạo từ tay sai của Ngô Đình Nhu. Thế nhưng, mỗi lần đối mặt là một lần Mười Hương giữ vững khí phách. Bất lực trước người chiến sĩ cộng sản kiên định, Nhu cuối cùng thốt lên: “Không thu phục được thì phải tiêu diệt cho bằng được”.Năm 1962, ông bị chuyển về giam ở Sài Gòn. Đến 1963, cuộc đảo chính lật đổ Ngô Đình Diệm nổ ra, Sài Gòn chìm trong hỗn loạn. Đó chính là khoảnh khắc duy nhất để tổ chức tìm đường giải cứu. Nhận lệnh cấp trên, Tám Mỹ, Chính ủy phòng tình báo, lập tức triệu tập Tư Cang, Cụm trưởng Cụm A.18 (sau là H.63), bàn cách đưa người đồng đội ra khỏi nhà tù trước khi tình hình ổn định trở lại.Tư Cang vào thành tìm Phạm Xuân Ẩn. Sau khi nắm tình hình, Phạm Xuân Ẩn kết luận, muốn cứu, chỉ có cách mua chuộc cai ngục. Ít nhất… 100.000 đồng, tương đương 3 kg vàng, đủ mua một ngôi nhà lớn thời đó. Không còn lựa chọn nào khác, Tư Cang phải đi vay nhờ bà Võ Thị Quê, một tư sản yêu nước. Bà đồng ý ngay, vì biết rõ tầm quan trọng của việc cứu Mười Hương. Và cũng vì tình cảm dành cho người chiến sĩ kiên trung này. Sau này, bà Quê trở thành cơ sở tình báo và anh dũng hy sinh trong tù.Trong cuộc giải cứu ông Mười Hương, bằng khiếu ngoại giao sẵn có cùng sự khôn khéo, Phạm Xuân Ẩn đã tiếp cận được cai ngục. Sau đó, Ẩn ra điều kiện là viên cai ngục chỉ cần lơ là 15 phút để cho ông Mười Hương tự thoát ra ngoài, rồi giả vờ truy hô thì sẽ được nhận 100.000 đồng.Giây phút quyết định đến. Cánh cửa buồng giam mở ra. Mười Hương lặng lẽ bước ra, hòa vào hỗn loạn của thành phố. Chiếc Renault của Phạm Xuân Ẩn chờ sẵn ngoài cổng, lao đi như tên bắn. Tới ngã tư Bảy Hiền, ông được chuyển sang taxi của giao liên Nguyễn Văn Huỳnh, rồi vượt qua các bốt kiểm soát để về Phú Hòa Đông - Củ Chi.Tại Bến Đình, giữa vùng căn cứ còn nghèo, Tư Cang chỉ kịp tiếp ông bằng bữa cơm đạm bạc với món lươn kho sả ớt. Sau đó, hai người đạp xe xuyên rừng về căn cứ Trảng Bàng, bắt đầu một hành trình mới.



