Phan Bội Châu

Phan Bội Châu tên thật là Phan Văn Sản (1867–1940) là một nhà cách mạng lớn và danh sĩ tiêu biểu của Việt Nam trong thời kỳ Pháp thuộc. Quê ông ở Làng Đan Nhiễm, xã Nam Hòa, huyện Nam Đàn, tỉnh Nghệ An. Ông nổi tiếng thông minh từ nhỏ; 6 tuổi học 3 ngày thuộc Tam Tự Kinh, 7 tuổi đọc hiểu Luận Ngữ, 13 tuổi đỗ đầu huyện. Vào năm 17 tuổi, ông đã viết bài "Hịch Bình Tây Thu Bắc" hưởng ứng phong trào kháng Pháp. Năm 19 tuổi, ông lập đội nghĩa quân Cần Vương chống Pháp nhưng không thành. Năm 1904, ông lập ra hội Duy Tân và sau đó tổ chức phong trào Đông Du (1905–1909), đưa thanh niên Việt Nam sang Nhật Bản học tập để chuẩn bị lực lượng cứu nước. Năm 1912, ông thành lập Việt Nam Quang Phục Hội tại Quảng Châu (Trung Quốc) nhằm đánh đuổi thực dân Pháp, khôi phục độc lập. Ông bị bắt và giam lỏng vào Tháng 6 năm 1925, ông bị mật thám Pháp bắt cóc tại Thượng Hải và đưa về nước kết án tử hình. Trước làn sóng đấu tranh mạnh mẽ của nhân dân, Pháp phải ân xá và giam lỏng ông tại Bến Ngự (Huế) cho đến cuối đời. Ông đã để lại nhiều tác phẩm văn học, chính luận có giá trị lớn thức tỉnh lòng yêu nước như Hải ngoại huyết thư, Việt Nam vong quốc sử,...Ông mất ngày 29 tháng 10 năm 1940 tại Huế.