Phan Bội Châu (1867–1940) là nhà yêu nước và lãnh tụ cách mạng lớn của Việt Nam đầu thế kỷ XX.
Phan Bội Châu (1867–1940) là nhà yêu nước và lãnh tụ cách mạng lớn của Việt Nam đầu thế kỷ XX. Ông sinh ngày 26 tháng 12 năm 1867 tại Nam Đàn, Nghệ An, nổi tiếng thông minh từ nhỏ. Ông khởi xướng phong trào Đông Du, lập Duy Tân Hội và dành cả đời bôn ba cứu nước trước khi mất tại Huế
Phan Bội Châu (1867–1940) là nhà yêu nước và lãnh tụ cách mạng lớn của Việt Nam đầu thế kỷ XX. Ông sinh ngày 26 tháng 12 năm 1867 tại Nam Đàn, Nghệ An, nổi tiếng thông minh từ nhỏ. Ông khởi xướng phong trào Đông Du, lập Duy Tân Hội và dành cả đời bôn ba cứu nước trước khi mất tại Huế.
Thân thế và tuổi trẻ
Sinh ra tại làng Đan Nhiễm, huyện Nam Đàn, tỉnh Nghệ An.
Tên thật là Phan Văn San, hiệu Sào Nam, tự Hải Thụ.
Nổi tiếng thần đồng: 6 tuổi thuộc Tam Tự Kinh, 13 tuổi đỗ đầu huyện.
Xuất thân trong gia đình nho học nghèo, giàu lòng yêu nước.
Sự nghiệp cách mạng
Năm 1904, lập ra
Duy Tân Hội nhằm đánh đuổi thực dân Pháp.
Khởi xướng phong trào Đông Du (1905–1909), đưa thanh niên sang Nhật Bản học tập.
Thành lập Việt Nam Quang Phục Hội tại Quảng Châu (Trung Quốc) năm 1912.
Bị mật thám Pháp bắt tại Thượng Hải năm 1925, sau đó bị giam lỏng ở Bến Ngự (Huế) đến cuối đời
1. Con đường bạo động vũ trang
Chủ trương cốt lõi: Khác với xu hướng cải cách ôn hòa, Phan Bội Châu khẳng định bạo động vũ trang là con đường duy nhất để giành độc lập.
Bản chất: Ông cho rằng kẻ thù dùng quân sự để xâm lược thì ta phải dùng quân sự để đáp trả.
Hành động: Lập ra các tổ chức cách mạng vũ trang như Việt Nam Quang Phục Quân để chuẩn bị khởi nghĩa.
2. Sự chuyển biến về chính thể đất nước
Giai đoạn đầu (1904–1911): Đi theo xu hướng Quân chủ lập hiến. Ông mượn danh nghĩa hoàng thân Cường Để để tập hợp lực lượng qua Duy Tân Hội.
Giai đoạn sau (Từ 1912): Chuyển hẳn sang tư tưởng Cộng hòa dân chủ. Ảnh hưởng bởi Cách mạng Tân Hợi (Trung Quốc), ông giải tán Duy Tân Hội và lập Việt Nam Quang Phục Hội với mục tiêu tối cao là thành lập đất nước theo thể chế Cộng hòa.
3. Tư tưởng đoàn kết quốc tế và nâng cao dân trí
Cầu viện bên ngoài: Khởi xướng phong trào Đông Du nhờ cậy sự giúp đỡ của Nhật Bản vì cùng màu da, cùng văn hóa.
Cải cách giáo dục: Coi "giáo dục là sinh mệnh của quốc dân". Ông chủ trương đưa thanh niên du học nhằm tiếp thu khoa học, kỹ thuật hiện đại để về phục vụ đất nước.
Đoàn kết quốc gia: Đề cao sức mạnh đại đoàn kết dân tộc, tập hợp rộng rãi mọi tầng lớp nhân dân không phân biệt tôn giáo hay địa vị.
4. Hạn chế lịch sử
Ảo tưởng ngoại bang: Quá tin tưởng vào sự giúp đỡ của Nhật Bản, dẫn đến việc bị trục xuất khi Pháp - Nhật ký hiệp ước năm 1907.
Giai đoạn cuối đời: Sau khi bị giam lỏng tại Huế (1925), tư tưởng của ông có phần dịch chuyển sang xu hướng đấu tranh ôn hòa, thỏa hiệp do điều kiện thời thế thay đổi
