Phan Bội Châu

Phan Bội Châu, biệt hiệu Sào Nam, là một sĩ phu yêu nước có tầm ảnh hưởng sâu rộng nhất trong những năm đầu của cuộc kháng chiến chống Pháp. Nhận thấy sự lạc hậu của chế độ phong kiến, ông không chọn con đường làm quan mà dấn thân vào sự nghiệp cứu nước. Tư tưởng của ông có sự chuyển dịch quan trọng từ quân chủ lập hiến sang dân chủ cộng hòa.

Năm 1905, ông khởi xướng phong trào Đông Du, đưa thanh niên Việt Nam sang Nhật Bản học tập để chờ thời cơ về nước đánh đuổi thực dân Pháp. Đây là một tư tưởng mang tính bước ngoặt: "muốn đánh bại kẻ thù, phải học tập những cái hay của thế giới". Ông không chỉ là một nhà hoạt động chính trị mà còn là một nhà văn, nhà thơ lớn với những tác phẩm tràn đầy huyết lệ như Việt Nam vong quốc sử hay Hải ngoại huyết thư, có sức cổ vũ tinh thần yêu nước cực kỳ mạnh mẽ. Dù con đường bạo động của ông không đi đến thắng lợi cuối cùng, nhưng Phan Bội Châu đã đặt những viên gạch đầu tiên cho việc hiện đại hóa tư tưởng cách mạng Việt Nam.