Phan Bội Châu (3)
Phan Bội Châu (tên thật là Phan Văn San) là một chí sĩ, nhà cách mạng lớn của Việt Nam vào đầu thế kỷ XX. Ông là người tiêu biểu cho khuynh hướng cứu nước theo con đường dân chủ tư sản, lấy bạo động cách mạng làm phương pháp chính.
Nhận thấy sự bế tắc của các phong trào Cần Vương, Phan Bội Châu quyết định tìm đường cứu nước mới. Năm 1904, ông thành lập Hội Duy Tân với mục tiêu khôi phục độc lập và thiết lập chế độ quân chủ lập hiến.
Ông chủ trương dựa vào Nhật Bản để cầu viện vũ khí và học tập kinh nghiệm cải cách, nên đã tổ chức phong trào Đông Du (1905-1908), đưa hàng trăm thanh niên yêu nước sang Nhật học tập.
Sau khi bị Pháp và Nhật cấu kết đàn áp phong trào Đông Du, Phan Bội Châu chuyển sang hoạt động tại Trung Quốc và Thái Lan. Năm 1912, ông thành lập Việt Nam Quang Phục Hội, chuyển sang mục tiêu thiết lập chế độ cộng hòa và sử dụng biện pháp bạo động hơn.
Phan Bội Châu viết nhiều tác phẩm có giá trị lịch sử và văn học như Việt Nam vong quốc sử, Hải ngoại huyết thư nhằm tố cáo tội ác của thực dân Pháp và khơi dậy lòng yêu nước.
Năm 1925, ông bị thực dân Pháp bắt cóc tại Thượng Hải. Dù bị kết án tử hình, nhưng do phong trào đấu tranh của nhân dân, Pháp buộc phải giảm án thành quản thúc tại gia ở Huế cho đến khi ông mất. Tư tưởng và sự hy sinh của ông đã có ảnh hưởng lớn đến thế hệ cách mạng sau này.
