Phan Bội Châu-Từ bến sông Lam đến khát vọng canh tân đất nước

Thời kì lịch sử gắn liền với câu chuyện của cụ Phan Bội Châu là giai đoạn từ năm 1885 đến 1896 khi mà Việt Nam đang có những khủng hoảng về đường lối phong kiến.Phan Bội Châu sinh ra tại làng Đan Nhiễm (nay là xã Kim Liên, huyện Nam Đàn, tỉnh Nghệ An). Ông sớm nổi tiếng thông minh, đỗ Giải nguyên (đầu bảng) kỳ thi Hương năm 1900. Năm 1858,liên quân Pháp-Tây Ban Nha bắt đầu nổ súng tấn công đảng đà nẵng, trải qua bao thời khắc chống trả quyết liệt anh dũng của nhân dân ta, triều Nguyễn ra đầu hàng với các bản hiếp ước, lần lượt nượng các tỉnh đông nam ký và tây nam kỳ cho pháp.Nam kỳ cuối cùng trở thành thuộc địa của Pháp rồi cuối cùng Việt Nam hoàn toàn là thuộc điah Pháp. Không chịu để bị khuất phục trước bức phong kiến của thực dân, nhân dân ta nhiều lần đứng lên chống trả. Phòng trào Cần Vương ra đời nhưng đã sớm bị dập tắt, đánh dấu sự bế tắc hoàn toàn của tư tưởng phong kiến trong nhiệm vụ giải phóng dân tộc. Nhận thức được vấn đề trên, Phan Bội Châu đã hình thành nên một tư duy rằng chế đọ Quân chủ ở nước ta đã không còn hợp với tình hình đất nước, Thay vào đó, các phong trào và đường lối sau này của ông đều theo hướng hương tới cho đất nước việc giải phóng dân tộc được đặt lên hàng đầu và thành lập nên chế độ cộng hòa dân chủ(một chế độ mà đất nước không cần vua nắm quyền). Với tư duy ấy, ông đã thành lập Duy Tân Hội(1904) nhằm dùng phương pháp bạo động giải phóng đất nước thoạt khỏi phong kiến, ông cũng khởi xướng phong trào Đông Du(1905), đưa các thanh niên yêu nước ra ngoài học tập(chủ yếu là Nhật Bản) tích lủy thêm các kiến thức quân sự, khoa học,kỹ thuật hiện đại,...Phan Bội Châu nhận thức rõ: Muốn thắng kẻ thù thì phải có tri thức hiện đại. Sau đó khi phong trào Đông Du bị Pháp-Nhật cấu kết giải tán , cụ đã giải tán Duy Tân Hội để thành lập Việt Nam Quáng Phục Hôi(1912), chính thức một cách rõ ràng mục đích chuyển đến từ "quân chủ lập hiến" sang " cộng hòa dân chủ". Hoạt động của cụ đã cho chúng ta thấy rõ được Phan Bội Châu có sự trưởng thành vượt bậc về mặt tư tưởng(tư duy xóa bỏ tàn dư chế độ phong kiến và tiếp cận thể chế tiến bộ nhất thời bấy giờ) , góp phần đặt nến móng cho nhà nước Việt Nam hiện giờ, lần đầu tiên xuất hiện khái niệm " Cộng hòa" ở Việt Nam, đây là mầm mống đầu tiên để xây dựng nên một Nhà nước của dân, do dân và vì dân. Mặc dù sau đó, các hoạt động cách mạng và tổ chức của Phan Bội cHÂU đã đi vào suy thoái, nhưng nó đã góp phần làm xói mòn tận gốc rễ tính hợp pháp của triều đình phong kiến trong lòng dân, từ đó dần dần đặt nên dấu chấm hết cho thời đại phong kiến ở nước ta, tiếp bước một thời đại mới tiến bộ hơn. Phan Bội Châu, từ một sĩ phu mang nặng ảnh hưởng phong kiến trở thành một nhà cách mạng dân chủ tư sản tiên phong, dũng cảm đập bỏ cái cũ đã thoái hóa để mở đường cho mô hình thể chế cộng hòa tiến bộ tới Việt Nam