Phan Châu Trinh (1872–1926) – Người đấu tranh cho dân trí và quyền tự chủ

Phan Châu Trinh sinh năm 1872 tại Quảng Nam, là nhà yêu nước có tư tưởng cải cách nổi bật đầu thế kỷ XX. Trước tình cảnh nước mất, nhân dân chịu nhiều áp bức, ông cho rằng muốn xây dựng một quốc gia độc lập bền vững thì người dân cần được nâng cao dân trí, phát triển kinh tế và có ý thức về quyền lợi của mình. Ông tham gia phong trào Duy Tân, khuyến khích mở trường, đổi mới việc học và thay đổi những tập quán cũ không còn phù hợp. Vì các hoạt động và tư tưởng của mình, ông từng bị chính quyền thực dân bắt giam và đày ra Côn Đảo. Sau khi được trả tự do, ông tiếp tục diễn thuyết và vận động cải cách. Phan Châu Trinh qua đời năm 1926. Dù phương pháp của ông khác với những người chủ trương khởi nghĩa vũ trang, ông vẫn là nhân vật quan trọng trong lịch sử đấu tranh chống chế độ thuộc địa và thức tỉnh tinh thần tự chủ của người Việt.