Phan Châu Trinh

Phan Châu Trinh (1872–1926), hiệu là Tây Hồ, biệt danh Sài Mịch, sinh tại Tiên Phước, Quảng Nam, là nhà chính trị, nhà tư tưởng lớn và là nhà cách mạng tiêu biểu đầu thế kỷ XX. Khác với người đồng hương Phan Bội Châu chủ trương bạo động hoặc cầu viện ngoại bang, Phan Châu Trinh chọn con đường "Khai dân trí, đấch dân khí, hậu dân sinh" thông qua phong trào Duy Tân ở Trung Kỳ. Ông lên án kịch liệt chế độ thực dân Pháp tàn bạo nhưng cũng chỉ trích sự hủ bại, lạc hậu của triều đình phong kiến nhà Nguyễn, chủ trương cải cách xã hội từ gốc rễ bằng cách phát triển giáo dục, truyền bá tư tưởng dân chủ và bài trừ các hủ tục phong kiến. Dù từng bị giam cầm tại Côn Đảo và lưu vong ở Pháp nhiều năm, ông vẫn giữ vững tinh thần tranh đấu ôn hòa nhưng kiên định cho đến ngày trở về quê hương. Di sản tư tưởng của Phan Châu Trinh về tinh thần tự lực tự cường và quyền làm chủ của nhân dân vẫn giữ nguyên giá trị thời sự cho đến tận ngày nay.