Phan Chu Trinh và tư tưởng "Khai dân trí, chấn dân khí"

Khác với con đường bạo động của Phan Bội Châu, cụ Phan Chu Trinh chọn con đường duy tân, cải cách văn hóa và xã hội. Ông là linh hồn của phong trào Duy Tân đầu thế kỷ XX với khẩu hiệu nổi tiếng: "Khai dân trí, chấn dân khí, hậu dân sinh".

Cụ Phan đi khắp nơi vận động nhân dân cắt tóc ngắn, mặc áo ngắn, học chữ Quốc ngữ, bài trừ hủ tục và phát triển kinh tế công thương. Ông dũng cảm gửi "Thư thất điều" vạch trần tội ác của bù nhìn và thực dân. Dù bị tù đày ở Côn Đảo và sau đó bị sang Pháp, tư tưởng của ông vẫn là ngọn đuốc soi đường cho nhiều thế hệ trí thức Việt Nam, khẳng định rằng một dân tộc chỉ có thể thực sự độc lập khi người dân có kiến thức và lòng tự trọng.