Phan Đăng Lưu – Trí tuệ kiên trung và ngọn đuốc soi đường của cách mạng Việt Nam

Đoạn văn tự sự hào hùng của Chi đoàn chính là những nén tâm hương thành kính, tạc vào lòng thế hệ trẻ hôm nay bức chân dung ngời sáng của đồng chí Phan Đăng Lưu – một bậc trí thức lớn, một nhà lãnh đạo kiên trung của Đảng Cộng sản Việt Nam. Sinh ra trong một gia đình nhà nho yêu nước tại mảnh đất Yên Thành, Nghệ An, ngay từ thuở niên thiếu, ông đã nuôi dưỡng lòng căm thù giặc sâu sắc. Dù tốt nghiệp trường Canh nông với tấm bằng ưu và có một công việc viên chức ổn định, Phan Đăng Lưu đã quyết định từ bỏ nhung lụa để dấn thân vào con đường hoạt động cách mạng đầy rẫy chông gai. Ông trở thành một trong những linh hồn, nhà lãnh đạo chủ chốt của Đảng Tân Việt (một trong ba tổ chức tiền thân của Đảng Cộng sản Đông Dương) và sau đó vững vàng bước vào hàng ngũ Ủy viên Ban Chấp hành, rồi Ủy viên Ban Thường vụ Trung ương Đảng.

Cuộc đời hoạt động của người trí thức cách mạng Phan Đăng Lưu gắn liền với chuỗi ngày gian khổ nhưng oanh liệt. Kẻ thù nhiều lần bắt giam, đày ải ông qua khắp các nhà tù khét tiếng, đặc biệt là ngục tù Buôn Ma Thuột. Tại đây, thực dân Pháp đã dùng những hình thức tra tấn dã man đến mức đôi chân ông bị đánh giập nát, lở loét. Thế nhưng, đau đớn thể xác không thể khuất phục nổi chí thép của người cộng sản. Không chỉ giữ vững tuyệt đối bí mật của tổ chức, ông còn biến lao tù thành trường học cách mạng, bí mật làm báo tù để củng cố niềm tin cho đồng chí. Khi ra tù, ông hoạt động công khai và bán công khai tại Huế, trở thành một nhà báo, nhà lý luận sắc sảo, dùng ngòi bút làm vũ khí đấu tranh sắc bén hướng dẫn quần chúng nhân dân.

Dấu ấn lịch sử lớn nhất của đồng chí Phan Đăng Lưu chính là giai đoạn cuối đời, khi ông trực tiếp vào Nam Kỳ để chỉ đạo phong trào cách mạng. Giữa lúc nhiều cán bộ lãnh đạo Trung ương bị bắt, ông đã đứng ra chèo lái, giải quyết các công việc trọng yếu của Đảng. Trong quá trình chuẩn bị cho cuộc Khởi nghĩa Nam Kỳ, dù biết trước hiểm nguy, ông vẫn tự nguyện ra Bắc để báo cáo Trung ương và quay trở lại Sài Gòn để truyền đạt mệnh lệnh hoãn khởi nghĩa. Đáng tiếc, ngay khi vừa đặt chân trở lại Sài Gòn vào ngày 22 tháng 11 năm 1940, ông đã bị mật thám Pháp bắt giữ. Biết mình bị kết án tử hình, ông vẫn bình thản, viết thư dặn dò người thân không nên quá đau buồn và kiên cường chịu đựng cho đến giây phút cuối cùng. Đêm ngày 28 tháng 8 năm 1941, thực dân Pháp đã đưa ông cùng các đồng chí lãnh đạo ra xử bắn tại Ngã ba Giồng, Hóc Môn.

Sự hy sinh của nhà cách mạng tiền bối Phan Đăng Lưu ở tuổi 39 đã khép lại cuộc đời của một vĩ nhân, nhưng ngọn lửa yêu nước và khí phách kiên trung của ông thì sống mãi với non sông. Đối với thế hệ đoàn viên, thanh niên ngày nay, tấm gương của người trí thức "gan vàng dạ sắt" ấy chính là nguồn cảm hứng vô tận, thúc giục tuổi trẻ không ngừng học tập, rèn luyện bản lĩnh, nuôi dưỡng lý tưởng cách mạng để viết tiếp những trang sử vàng trong công cuộc xây dựng và bảo vệ đất nước.