PHAN ĐÌNH GIÓT

Phan Đình Giót – Người lấy thân mình lấp lỗ châu mai

"Có những chiến thắng được ghi bằng bản đồ, bằng những mũi tên tiến công hay những con số thống kê. Nhưng cũng có những chiến thắng được viết nên từ sự hy sinh của một con người bình dị. Trên cánh đồng Mường Thanh mùa xuân năm 1954, giữa tiếng đại bác rung chuyển núi rừng Tây Bắc, một người lính đã dùng chính thân mình bịt kín họng súng của quân thù. Chỉ trong vài giây ngắn ngủi ấy, ông đã mở ra con đường tiến công cho đồng đội và viết tên mình vào lịch sử dân tộc. Người chiến sĩ ấy là Anh hùng Phan Đình Giót."

Khúc dạo đầu của một bản hùng ca

Những ngày tháng Ba năm 1954.

Tây Bắc vẫn còn chìm trong cái lạnh cuối xuân.

Sương sớm giăng kín lòng chảo Điện Biên, phủ mờ những dãy núi bao quanh như một tấm màn khổng lồ. Giữa màn sương ấy, hàng vạn chiến sĩ Quân đội Nhân dân Việt Nam đang lặng lẽ chuẩn bị cho trận đánh mà sau này cả thế giới phải nhắc đến bằng tất cả sự kính nể.

Điện Biên Phủ.

Một cái tên khi ấy còn xa lạ với nhiều người.

Nhưng đối với Bộ Chỉ huy quân đội Việt Nam và quân đội viễn chinh Pháp, đây sẽ là nơi quyết định số phận của cả cuộc chiến.

Người Pháp tin rằng họ đã xây dựng một "pháo đài bất khả xâm phạm".

Hàng chục cứ điểm liên hoàn.

Hàng rào dây thép gai nhiều lớp.

Bãi mìn dày đặc.

Lô cốt bằng bê tông cốt thép.

Pháo binh, xe tăng và không quân luôn sẵn sàng chi viện.

Tướng Henri Navarre từng kỳ vọng rằng Điện Biên Phủ sẽ trở thành chiếc bẫy nghiền nát chủ lực của Quân đội Nhân dân Việt Nam.

Nhưng ông không ngờ.

Ngay giữa lòng chảo ấy, có những con người bình dị sẵn sàng lấy chính mạng sống của mình để đổi lấy chiến thắng.

Một trong số họ là Phan Đình Giót.

Tuổi thơ của người con xứ Nghệ

Phan Đình Giót sinh năm 1922, tại xã Cẩm Quan, huyện Cẩm Xuyên, tỉnh Hà Tĩnh.

Đó là vùng quê nghèo đầy nắng gió.

Những cánh đồng cát trắng trải dài.

Những mái nhà tranh xiêu vẹo.

Người dân quanh năm bán mặt cho đất, bán lưng cho trời nhưng vẫn không đủ ăn.

Gia đình Giót cũng không ngoại lệ.

Từ nhỏ, cậu bé Giót đã phải theo cha mẹ ra đồng.

Có hôm đi cắt cỏ.

Có hôm đi ở đợ.

Có hôm gùi củi đổi lấy vài bát gạo.

Đói nghèo khiến đôi vai cậu bé sớm chai sạn.

Nhưng cũng chính mảnh đất ấy đã hun đúc trong anh tính cách kiên cường của người xứ Nghệ.

Khi Cách mạng Tháng Tám thành công rồi cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp bùng nổ, Phan Đình Giót hiểu rằng nếu quê hương còn bị giày xéo thì người dân sẽ mãi sống trong cơ cực.

Năm 1950, ông tình nguyện nhập ngũ.

Không phải vì muốn lập chiến công.

Chỉ vì một ước nguyện rất giản dị:

"Đất nước phải được độc lập."

Người chiến sĩ luôn đi đầu

Trong đơn vị, Phan Đình Giót không phải người nói nhiều.

Ông ít khi kể về bản thân.

Điều khiến đồng đội kính trọng chính là tinh thần trách nhiệm.

Mỗi lần hành quân.

Ông luôn nhận mang phần đạn nặng nhất.

Mỗi lần đào công sự.

Ông là người đào lâu nhất.

Đồng đội thường đùa:

"Giót khỏe như trâu."

Ông chỉ cười.

"Không phải khỏe.

Mình làm nhiều hơn một chút thì đồng đội đỡ vất vả."

Chính sự chân thành ấy khiến ai cũng quý mến.

Hành quân về Điện Biên

Đầu năm 1954.

Đơn vị của Phan Đình Giót nhận lệnh tiến lên Tây Bắc.

Đó là cuộc hành quân gian khổ nhất mà nhiều chiến sĩ từng trải qua.

Họ phải băng rừng.

Lội suối.

Vượt núi.

Kéo theo từng khẩu pháo nặng hàng tấn bằng tay.

Có đoạn đường dốc dựng đứng.

Mỗi bước đi đều phải bám vào dây.

Ban ngày ngụy trang dưới tán rừng.

Ban đêm mới tiếp tục hành quân.

Lương thực vô cùng thiếu thốn.

Có bữa mỗi người chỉ có một nắm cơm và vài hạt muối.

Nhưng không ai than phiền.

Ai cũng hiểu.

Phía trước là trận đánh có thể thay đổi vận mệnh dân tộc.

Cứ điểm Him Lam – Cánh cửa thép của Điện Biên Phủ

Chiều ngày 13 tháng 3 năm 1954.

17 giờ.

Tiếng đại bác của quân ta đồng loạt khai hỏa.

Đó là phát súng mở màn Chiến dịch Điện Biên Phủ.

Mục tiêu đầu tiên là cứ điểm Him Lam.

Đây là một trong những cứ điểm mạnh nhất bảo vệ cửa ngõ phía bắc tập đoàn cứ điểm Điện Biên Phủ.

Nếu Him Lam chưa bị tiêu diệt.

Quân ta rất khó tiến sâu vào trung tâm.

Sau hơn một giờ pháo kích.

Bộ binh bắt đầu xung phong.

Phan Đình Giót cùng đồng đội lao lên.

Tiếng hò xung phong vang dội cả núi rừng.

Bức tường lửa

Nhưng khi chỉ còn cách chiến hào địch vài chục mét.

Một lô cốt của quân Pháp bất ngờ khai hỏa.

Khẩu súng máy từ lỗ châu mai quét liên tục.

Đạn cày nát mặt đất.

Nhiều chiến sĩ ngã xuống.

Đội hình tiến công bị chặn lại.

Không ai có thể vượt qua.

Nếu không tiêu diệt được ổ hỏa lực ấy.

Cuộc tiến công có nguy cơ bị đình trệ.

Thời cơ sẽ mất.

Quyết định chỉ diễn ra trong vài giây

Phan Đình Giót ôm bộc phá lao lên.

Đạn địch bắn xối xả.

Ông bị thương nhiều lần.

Máu thấm đỏ áo.

Nhưng vẫn tiếp tục bò về phía trước.

Ông ném lựu đạn.

Khói bụi bốc lên.

Tưởng rằng lô cốt đã bị tiêu diệt.

Nhưng chỉ vài giây sau.

Khẩu súng máy lại tiếp tục nhả đạn.

Tiếng súng như xé nát màn đêm.

Đồng đội phía sau vẫn không thể tiến lên.

Trong khoảnh khắc ấy.

Phan Đình Giót hiểu.

Nếu ổ hỏa lực này còn hoạt động.

Sẽ còn nhiều người hy sinh.

Ông không do dự.

Không ngoảnh đầu nhìn lại.

Không hô vang khẩu hiệu.

Ông dồn hết sức lực còn lại.

Lao thẳng về phía lỗ châu mai.

Rồi lấy chính thân mình che kín họng súng.

Theo các tài liệu lịch sử, hành động ấy đã làm hỏa lực của lô cốt bị vô hiệu hóa trong thời khắc quyết định, tạo điều kiện để đơn vị tiếp tục xung phong.

Con đường được mở bằng sự hy sinh

Chỉ trong tích tắc.

Tiếng súng từ lô cốt im bặt.

Người chỉ huy hô lớn:

"Xung phong!"

Cả đại đội đồng loạt vượt lên.

Hàng rào bị phá.

Chiến hào bị chiếm.

Quân Pháp chống trả quyết liệt.

Nhưng tinh thần của quân ta lúc ấy như vũ bão.

Đêm 13 rạng sáng 14 tháng 3 năm 1954.

Cứ điểm Him Lam hoàn toàn bị tiêu diệt.

Lá cờ "Quyết chiến quyết thắng" tung bay trên trận địa.

Chiến thắng Him Lam mở đầu thắng lợi cho Chiến dịch Điện Biên Phủ.

Ít ai biết.

Để có được chiến thắng ấy.

Một người lính đã mãi mãi nằm lại nơi cửa mở.

Người đồng đội không trở về

Sau trận đánh.

Đồng đội tìm thấy thi thể Phan Đình Giót ngay trước lô cốt.

Khuôn mặt ông vẫn hướng về phía trước.

Như thể vẫn đang tiếp tục xung phong.

Nhiều chiến sĩ lặng người.

Có người bật khóc.

Họ nhớ đến người đồng đội hiền lành.

Người luôn nhận phần việc nặng nhất.

Người luôn đi đầu trong mọi nhiệm vụ.

Không ai nghĩ.

Lần đi đầu cuối cùng.

Lại là lần ông gửi trọn cuộc đời mình cho Tổ quốc.

Từ chiến hào đến trang sử

Chiến thắng Điện Biên Phủ ngày 7 tháng 5 năm 1954 đã "lừng lẫy năm châu, chấn động địa cầu", mở đường cho Hiệp định Genève và kết thúc cuộc chiến tranh xâm lược của thực dân Pháp ở Đông Dương.

Trong bản hùng ca ấy.

Tên tuổi Phan Đình Giót luôn được nhắc đến với sự trân trọng.

Ông được truy tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân.

Nhiều trường học.

Nhiều con đường.

Nhiều đơn vị quân đội.

Mang tên ông.

Để nhắc nhở các thế hệ sau về một người lính bình dị đã làm nên điều phi thường.

Khúc kết của lòng biết ơn

Ngày nay.

Nếu đến Điện Biên vào những ngày tháng Ba.

Bạn sẽ thấy những cánh đồng Mường Thanh xanh mướt.

Những con đường nhộn nhịp xe cộ.

Những em nhỏ ríu rít đến trường.

Ít ai còn hình dung nơi ấy từng là chiến trường khốc liệt nhất Đông Dương.

Nhưng mỗi tấc đất nơi đây đều thấm đẫm mồ hôi và máu của những người lính năm xưa.

Trong đó có Phan Đình Giót.

Ông không để lại những bức thư nổi tiếng.

Không có những bài diễn văn hùng hồn.

Điều ông để lại chỉ là một hành động kéo dài vài giây.

Nhưng vài giây ấy đã trở thành biểu tượng của lòng dũng cảm Việt Nam.

Biểu tượng của tinh thần sẵn sàng hy sinh vì đồng đội.

Vì nhiệm vụ.

Vì độc lập của Tổ quốc.

Lịch sử không chỉ được làm nên bởi những vị tướng chỉ huy giữa sa bàn.

Lịch sử còn được viết bằng bước chân của những người lính vô danh, bằng những giọt mồ hôi trên đường kéo pháo, bằng những đêm hành quân xuyên rừng và bằng cả những sự hy sinh không đòi hỏi được ghi công.

Phan Đình Giót là một trong những người con ưu tú của dân tộc như thế.

Ông đã dùng cuộc đời mình để chứng minh rằng sức mạnh lớn nhất của người Việt Nam không nằm ở vũ khí hiện đại, mà nằm ở lòng yêu nước, ý chí kiên cường và tinh thần đặt lợi ích của Tổ quốc lên trên bản thân.

Hơn bảy mươi năm đã trôi qua, tiếng súng ở Điện Biên đã lùi xa vào quá khứ, nhưng câu chuyện về người chiến sĩ lấy thân mình lấp lỗ châu mai vẫn được kể lại trong trường học, trong doanh trại quân đội và trong mỗi dịp tháng Năm lịch sử.

Đó không chỉ là một câu chuyện về chiến tranh.

Đó là câu chuyện về lòng can đảm.

Về sự hy sinh.

Và về một dân tộc đã làm nên những điều tưởng chừng không thể.

Để hôm nay, dưới bầu trời hòa bình, mỗi người Việt Nam đều có thể ngẩng cao đầu và tự hào rằng: trên mảnh đất hình chữ S này, đã từng có những con người bình dị như Phan Đình Giót, sống một cuộc đời không dài, nhưng đủ rực rỡ để tỏa sáng cùng lịch sử dân tộc mãi mãi.