Phan Đình Phùng (3)
Phan Đình Phùng là một sĩ phu yêu nước, lãnh tụ tối cao của phong trào Cần Vương chống Pháp ở cuối thế kỷ XIX. Ông xuất thân từ một gia đình khoa bảng ở Hà Tĩnh và từng giữ chức Ngự sử dưới triều Vua Tự Đức.
Sau khi triều đình nhà Nguyễn ký Hiệp ước đầu hàng Pháp, Vua Hàm Nghi phải xuất bôn và ban chiếu Cần Vương, kêu gọi sĩ phu và nhân dân giúp vua, cứu nước. Phan Đình Phùng đã hưởng ứng và trở thành thủ lĩnh chính của phong trào này.
Ông tổ chức căn cứ khởi nghĩa tại vùng rừng núi hiểm trở ở Hương Khê (Hà Tĩnh) và kéo dài ảnh hưởng ra các tỉnh miền Trung. Với tài năng tổ chức và sự uy tín của mình, Phan Đình Phùng đã xây dựng được một hệ thống nghĩa quân quy củ, kỷ luật, có sự phối hợp giữa các đơn vị.
Chiến thuật chủ yếu của ông là du kích chiến, dựa vào địa hình rừng núi, thường xuyên tổ chức các cuộc tập kích chớp nhoáng vào đồn bốt, đoàn vận chuyển của quân Pháp, khiến chúng gặp nhiều khó khăn.
Dù bị Pháp truy lùng ráo riết và chịu nhiều tổn thất, Phan Đình Phùng vẫn kiên trì chiến đấu suốt 10 năm (1885 – 1895). Ông được xem là người đã duy trì được ngọn lửa Cần Vương mạnh mẽ và lâu dài nhất.
Năm 1895, Phan Đình Phùng lâm bệnh nặng và qua đời. Mất đi thủ lĩnh tối cao, phong trào Cần Vương dần tan rã. Tinh thần "Thà chết không chịu khuất phục" của ông đã trở thành tấm gương sáng ngời về lòng yêu nước và ý chí bảo vệ độc lập dân tộc.



