Phan Đình Phùng chống thực dân Pháp
Sau khi triều đình nhà Nguyễn ký Hiệp ước Giáp Tuất (1874) và sau đó là Hiệp ước Quý Mùi (1883), đất nước ta dần rơi vào tay thực dân Pháp. Năm 1885, cuộc phản công tại kinh thành Huế thất bại, Vua Hàm Nghi phải chạy ra Tân Sở ban Chiếu Cần Vương kêu gọi toàn dân phò vua cứu nước.
Phan Đình Phùng, một vị quan thanh liêm, yêu nước, đã hưởng ứng Chiếu Cần Vương và trở thành thủ lĩnh nổi bật nhất của phong trào. Ông tổ chức và lãnh đạo cuộc khởi nghĩa Hương Khê (Hà Tĩnh) kéo dài gần 10 năm (1885 – 1895).
Phan Đình Phùng đã xây dựng một lực lượng quân sự có tổ chức, chia thành nhiều đội và xây dựng căn cứ địa hiểm yếu ở vùng rừng núi Hà Tĩnh. Nghĩa quân đã chiến đấu kiên cường, áp dụng chiến thuật du kích linh hoạt, đánh những trận bất ngờ, gây tổn thất nặng nề cho quân Pháp. Ông nổi tiếng là người trọng nghĩa khinh tài, có kỷ luật thép, được nhân dân tin yêu, che chở.
Dù Pháp đã dùng mọi thủ đoạn, kể cả việc bắt cả gia đình ông để uy hiếp, nhưng Phan Đình Phùng vẫn giữ vững chí khí "Thà chết không chịu khuất phục". Cuộc khởi nghĩa Hương Khê tuy cuối cùng thất bại sau khi ông hy sinh vì bệnh nặng, nhưng nó là ngọn lửa cuối cùng và mạnh mẽ nhất của phong trào Cần Vương, thể hiện tinh thần yêu nước mãnh liệt và ý chí bất khuất của các sĩ phu và nhân dân Việt Nam trước sự xâm lược của thực dân Pháp.
