Phan Đình Phùng – Linh Hồn Phong Trào Cần Vương

Phan Đình Phùng vốn là một vị quan Đại thần triều Nguyễn nổi tiếng thanh liêm, chính trực. Năm 1885, vua Hàm Nghi ra chiếu Cần Vương kêu gọi sĩ phu và nhân dân giúp vua cứu nước, Phan Đình Phùng lập tức từ quan về quê nhà Hà Tĩnh đứng ra chiêu mộ nghĩa quân.

Ông đã quy tụ được nhiều tài năng, trong đó có Cao Thắng – người đã cải tiến và chế tạo thành công súng súng trường theo mẫu của Pháp. Dưới sự lãnh đạo của Phan Đình Phùng, khởi nghĩa Hương Khê trở thành cuộc khởi nghĩa có quy mô lớn nhất, tổ chức chặt chẽ nhất trong phong trào Cần Vương. Nghĩa quân đã xây dựng hệ thống đồn trại liên hoàn khắp vùng núi rừng Thanh Hóa, Nghệ An, Hà Tĩnh, Quảng Bình.

Thực dân Pháp đã dùng mọi thủ đoạn dã mạn để khuất phục ông: quật mộ cha mẹ ông, bắt bớ người thân và sai tay sai viết thư dụ hàng. Đáp lại, Phan Đình Phùng thẳng thắn tuyên bố: "Nếu ai quật mộ cha mẹ tôi lên thì tôi xin chịu, chứ quyết không vì tình nhà mà quên việc nước".

Trong suốt 10 năm gian khổ, ông cùng nghĩa quân chiến đấu kiên cường, gây cho Pháp nhiều tổn thất nặng nề. Cuối năm 1895, trong một trận chiến ác liệt, ông bị thương nặng và hy sinh. Sự ra đi của ông đánh dấu kết thúc của phong trào Cần Vương, nhưng tấm lòng kiên trung vì nước của ông mãi mãi được lịch sử khắc ghi.