Phan Đình Phùng - người có công với mạng

Phan Đình PhùngPhan Đình Phùng (1847 – 1895) là một sĩ phu yêu nước, lãnh tụ cuộc Khởi nghĩa Hương Khê chống thực dân Pháp cuối thế kỷ XIX. Ông được xem là biểu tượng kiên trung của phong trào Cần Vương và là một trong những anh hùng dân tộc tiêu biểu của Việt Nam.Key factsSinh: 6 / 6 / 1847, làng Đông Thái (nay Tùng Ảnh, Đức Thọ, Hà Tĩnh)Mất: 28 / 12 / 1895, Hương Khê, Hà TĩnhHiệu: Châu PhongHọc vị: Đình nguyên Tiến sĩ (1877)Vai trò: Tán lý Quân vụ, lãnh tụ khởi nghĩa Hương KhêXuất thân và con đường khoa cửSinh trong gia đình nho học nhiều đời khoa bảng, Phan Đình Phùng nổi tiếng về chí học. Ông từng bị coi là kém thông minh, song bằng ý chí và cần cù đã đỗ Cử nhân (1876) rồi Đình nguyên Tiến sĩ (1877). Sau khi ra làm quan, ông giữ chức Tri huyện Yên Khánh (Ninh Bình) và Ngự sử Đô sát viện, nổi bật bởi tính cương trực, thẳng thắn trong việc đàn hặc quan lại sai phạm .Tham chính và xung đột triều đìnhNăm 1883, ông phản đối Phụ chính Tôn Thất Thuyết trong vụ phế vua Dục Đức nên bị cách chức. Năm 1884 được phục chức Tham biện Sơn phòng Hà Tĩnh. Dù từng bất hòa, khi vua Hàm Nghi và Tôn Thất Thuyết phát động phong trào Cần Vương (1885), ông gác hiềm riêng, đứng lên hưởng ứng .Lãnh đạo khởi nghĩa Hương KhêTừ 1885 đến 1895, Phan Đình Phùng tổ chức nghĩa quân ở các tỉnh Nghệ An, Hà Tĩnh, Thanh Hóa, Quảng Bình. Dưới quyền ông, lực lượng chia thành 15 quân thứ, hoạt động có tổ chức và kỷ luật, lấy căn cứ chính ở Vụ Quang. Cộng sự đắc lực của ông là tướng nông dân Cao Thắng, người chế tạo thành công súng trường theo mẫu Pháp năm 1874. Khởi nghĩa Hương Khê được xem là đỉnh cao của phong trào Cần Vương về quy mô, tổ chức và tinh thần kháng chiến .Nhân cách và di sảnTrước mọi mua chuộc, đe dọa, kể cả khi quân Pháp khai quật mồ mả tổ tiên, Phan Đình Phùng vẫn giữ trọn khí tiết. Ông hy sinh năm 1895 trong chiến đấu; xác bị giặc xúc phạm nhưng tên tuổi bất diệt. Tinh thần “lấy dân làm gốc” và tấm gương trung nghĩa của ông trở thành biểu tượng cho lòng yêu nước Việt Nam cuối thế kỷ XIX .