PHẦN II : NGỌN LỬA HƯƠNG KHÊ – BẢN HÙNG CA BẤT DIỆT CỦA PHAN ĐÌNH PHÙNG

PHẦN II: NGỌN LỬA HƯƠNG KHÊ – BẢN HÙNG CA BẤT DIỆT CỦA PHAN ĐÌNH PHÙNG

 "Có những cuộc chiến được ghi nhớ bởi những chiến thắng vang dội. Nhưng cũng có những cuộc chiến đi vào lịch sử bởi tinh thần bất khuất của những con người dám chiến đấu đến hơi thở cuối cùng. Cuộc khởi nghĩa Hương Khê dưới sự lãnh đạo của Phan Đình Phùng chính là một bản anh hùng ca như thế."

Núi rừng Hương Khê – nơi ngọn lửa yêu nước bừng cháy

Sau khi hưởng ứng Chiếu Cần Vương của vua Hàm Nghi, Phan Đình Phùng nhanh chóng tập hợp những người yêu nước ở các tỉnh Hà Tĩnh, Nghệ An, Quảng Bình và Thanh Hóa. Ông hiểu rằng muốn chống lại đội quân viễn chinh hùng mạnh của thực dân Pháp thì trước hết phải có một căn cứ đủ hiểm trở, vừa có thể bảo toàn lực lượng, vừa thuận lợi cho việc chiến đấu lâu dài.

Sau nhiều lần khảo sát địa hình, ông quyết định chọn vùng núi Vũ Quang thuộc Hà Tĩnh làm đại bản doanh của nghĩa quân.

Đó là một vùng rừng núi bạt ngàn, cây cối rậm rạp, núi non trùng điệp, sông suối hiểm trở. Đối với quân Pháp, đây là nơi vô cùng khó tiếp cận. Nhưng với nghĩa quân, đó lại là "pháo đài thiên nhiên" mà đất trời đã ban tặng.

Ngày ngày, giữa đại ngàn xanh thẳm, tiếng rìu đốn gỗ vang lên hòa cùng tiếng búa rèn sắt. Những lán trại nhỏ mọc lên giữa rừng sâu. Người dân mang từng đấu gạo, từng bó rau, từng con gà vượt núi tiếp tế cho nghĩa quân. Ai cũng hiểu rằng, phía sau những gian khổ hôm nay là hy vọng giành lại độc lập cho dân tộc.

Phan Đình Phùng không xây dựng một đội quân chỉ biết chiến đấu bằng lòng dũng cảm. Ông đặc biệt chú trọng tổ chức lực lượng, rèn luyện kỷ luật và giáo dục tinh thần yêu nước cho từng nghĩa sĩ.

Ông thường căn dặn:

"Đánh giặc không chỉ bằng sức mạnh của cánh tay mà còn bằng ý chí của trái tim."

Nhờ sự lãnh đạo sáng suốt ấy, chỉ sau vài năm, lực lượng nghĩa quân Hương Khê đã phát triển thành một trong những đội quân mạnh nhất của phong trào Cần Vương.

Người cộng sự tài ba – Cao Thắng

Đồng hành cùng Phan Đình Phùng là vị tướng trẻ tài năng Cao Thắng.

Nếu Phan Đình Phùng là linh hồn của cuộc khởi nghĩa thì Cao Thắng chính là cánh tay phải đắc lực, người trực tiếp chỉ huy nhiều trận đánh quan trọng.

Điều khiến thực dân Pháp vô cùng bất ngờ là nghĩa quân Hương Khê không chỉ chiến đấu bằng giáo mác thô sơ.

Sau khi thu được nhiều khẩu súng của quân Pháp trong các trận phục kích, Cao Thắng đã nghiên cứu từng bộ phận, tháo rời từng chi tiết để tìm hiểu cấu tạo. Với trí thông minh và sự kiên trì đáng kinh ngạc, ông cùng những người thợ rèn đã chế tạo thành công hàng trăm khẩu súng có cấu tạo gần giống súng trường của quân Pháp.

Đó là một kỳ tích trong hoàn cảnh vô cùng thiếu thốn.

Giữa núi rừng heo hút, không có nhà máy, không có máy móc hiện đại, những người thợ Việt Nam vẫn tạo nên những khẩu súng bằng đôi bàn tay khéo léo và ý chí phi thường.

Những tiếng búa vang lên trong rừng sâu không chỉ rèn nên vũ khí, mà còn rèn nên niềm tin rằng người Việt Nam hoàn toàn có thể tự đứng lên bảo vệ đất nước mình.

Những trận đánh làm quân Pháp khiếp sợ

Từ năm 1888 đến năm 1894, nghĩa quân Hương Khê liên tục mở nhiều trận tập kích bất ngờ.

Họ xuất hiện giữa màn sương sớm, đánh nhanh rồi rút gọn vào rừng sâu.

Có khi ban ngày nghĩa quân hoàn toàn biến mất, nhưng đêm xuống lại bất ngờ tập kích các đồn lính Pháp.

Có những đoàn quân tiếp viện vừa tiến vào núi đã bị phục kích từ hai bên sườn.

Có những kho lương của giặc bị đốt cháy chỉ trong một đêm.

Có những viên sĩ quan Pháp vốn luôn tự tin vào sức mạnh quân đội hiện đại lại phải thú nhận rằng:

"Đối đầu với nghĩa quân Hương Khê giống như chiến đấu với chính núi rừng."

Thực dân Pháp nhiều lần mở những cuộc càn quét quy mô lớn.

Họ huy động hàng nghìn binh lính, xây thêm nhiều đồn bốt, treo giải thưởng rất lớn cho ai bắt được Phan Đình Phùng.

Nhưng hết lần này đến lần khác, nghĩa quân vẫn kiên cường chống trả.

Mỗi con suối, mỗi ngọn núi đều trở thành chiến hào.

Mỗi người dân đều là một người lính thầm lặng.

Cuộc khởi nghĩa Hương Khê kéo dài hơn mười năm, lâu nhất và cũng là mạnh nhất trong toàn bộ phong trào Cần Vương. Điều đó khiến quân Pháp phải tiêu tốn rất nhiều nhân lực, vật lực để đối phó.

Người anh hùng không khuất phục

Biết không thể dễ dàng tiêu diệt được nghĩa quân bằng vũ lực, thực dân Pháp chuyển sang dùng âm mưu mua chuộc.

Họ tìm mọi cách dụ dỗ Phan Đình Phùng đầu hàng, hứa hẹn sẽ khôi phục chức tước, ban thưởng tiền bạc và bảo đảm cuộc sống giàu sang.

Nhưng ông chỉ mỉm cười.

Đối với ông, danh vọng không thể đổi lấy độc lập của dân tộc.

Khi mọi thủ đoạn đều thất bại, quân Pháp tiếp tục dùng một đòn tàn nhẫn hơn.

Chúng đào phá phần mộ của dòng họ Phan và đe dọa sẽ hủy hoại hoàn toàn nếu ông không chịu đầu hàng.

Đó là sự xúc phạm vô cùng nặng nề đối với đạo hiếu của người Việt Nam.

Thế nhưng Phan Đình Phùng vẫn bình tĩnh đáp lại bằng khí phách khiến cả quân thù cũng phải kính nể:

"Tôi chỉ có một ngôi mộ rất lớn cần phải giữ, đó là đất nước Việt Nam."

Câu nói ấy nhanh chóng lan truyền khắp các làng quê miền Trung.

Người dân nghe xong đều rơi nước mắt.

Nghĩa quân nghe xong càng thêm quyết tâm chiến đấu.

Còn quân Pháp, dù không muốn, cũng phải thừa nhận rằng họ đang đối đầu với một con người không thể khuất phục bằng quyền lực hay tiền bạc.

Mùa đông cuối cùng

Những năm cuối cuộc khởi nghĩa, tình thế ngày càng khó khăn.

Quân Pháp thực hiện chính sách "vườn không nhà trống", đốt làng, phá ruộng, cắt nguồn tiếp tế của nghĩa quân. Bệnh tật, thiếu lương thực và thiếu thuốc men khiến lực lượng nghĩa quân ngày càng suy yếu.

Bản thân Phan Đình Phùng cũng mắc bệnh nặng.

Dù cơ thể gầy yếu vì sốt rét và kiết lỵ, ông vẫn kiên quyết không rời chiến khu.

Ông nói với các tướng lĩnh:

"Chừng nào còn một người đứng lên đánh giặc thì ta vẫn còn ở lại cùng anh em."

Cuối năm 1895, giữa núi rừng Vũ Quang, người anh hùng ấy đã trút hơi thở cuối cùng.

Ông ra đi trong cảnh đất nước chưa giành được độc lập.

Cuộc khởi nghĩa Hương Khê sau đó dần tan rã.

Nhưng điều mà thực dân Pháp không bao giờ có thể tiêu diệt được chính là tinh thần yêu nước mà Phan Đình Phùng đã gieo vào lòng nhân dân.

"Ngọn lửa trong khu rừng Vũ Quang đã tắt sau sự ra đi của người thủ lĩnh. Nhưng từ ngọn lửa ấy, hàng triệu trái tim Việt Nam đã được thắp sáng. Chính tinh thần bất khuất của Phan Đình Phùng đã trở thành nguồn cảm hứng cho biết bao thế hệ tiếp nối đứng lên giành lại độc lập cho dân tộc.

Nguồn Internet