PHẦN II. TIÊN YÊN – QUẢNG NINH TRONG NHỮNG NĂM ĐẦU CHỐNG CHIẾN TRANH PHÁ HOẠI CỦA ĐẾ QUỐC MỸ (1964–1968)
Phát huy khẩu hiệu “vừa sản xuất, vừa chiến đấu”, nhân dân Tiên Yên tích cực tăng gia lao động, chi viện sức người, sức của cho tiền tuyến lớn miền Nam. Hàng nghìn thanh niên lên đường nhập ngũ, nhiều cán bộ được tăng cường cho chiến trường, đóng góp thiết thực vào thắng lợi chung của dân tộc, góp phần làm nên đại thắng mùa Xuân năm 1975, giải phóng hoàn toàn miền Nam, thống nhất đất nước
Bước vào những năm chiến tranh ác liệt, khẩu hiệu “Tay búa, tay súng” đã trở thành hành động cách mạng cụ thể của quân và dân Quảng Ninh nói chung và Tiên Yên nói riêng. Dù không phải là trung tâm khai thác than lớn như Hòn Gai hay Cẩm Phả, nhưng Tiên Yên giữ vai trò quan trọng trong việc bảo đảm hậu cần, tiếp nhận sơ tán, vận chuyển lương thực, thực phẩm, vật tư cho vùng mỏ và các công trình kinh tế – quốc phòng của tỉnh.
Trong khi Mỹ điên cuồng đánh phá các nhà máy, bến cảng, khu công nghiệp, thì Tiên Yên cùng nhiều địa phương khác trong tỉnh đã trở thành điểm tựa vững chắc phía sau tiền tuyến. Nhân dân vừa bảo vệ an toàn tính mạng, tài sản, vừa duy trì nhịp độ sản xuất nông – lâm – ngư nghiệp, góp phần ổn định đời sống nhân dân trong điều kiện chiến tranh.
Những năm 1965–1968 và đặc biệt là đợt leo thang đánh phá trở lại từ năm 1972, Quảng Ninh phải hứng chịu hàng vạn quả bom, thủy lôi, trong đó các tuyến giao thông, cảng biển và khu dân cư đều bị đe dọa. Trước tình hình đó, Tiên Yên đã tích cực tham gia công tác phòng chống thủy lôi, bảo đảm giao thông liên huyện, liên tỉnh, góp phần giữ vững mạch máu chi viện cho miền Nam
Cùng với nhiệm vụ ở hậu phương, hàng chục nghìn thanh niên Quảng Ninh, trong đó có nhiều con em Tiên Yên, đã hăng hái lên đường nhập ngũ. Nhiều người trực tiếp tham gia chiến đấu trên các chiến trường ác liệt ở miền Nam, Lào, Campuchia; nhiều cán bộ, công nhân, thanh niên ưu tú được điều động tăng cường cho tiền tuyến. Binh đoàn Than, biểu tượng của tinh thần cách mạng vùng mỏ, có sự đóng góp của con em Tiên Yên, đã lập nên nhiều chiến công vang dội, làm rạng danh quê hương.
Với tinh thần chủ nghĩa anh hùng cách mạng, quân và dân Quảng Ninh đã bắn rơi hàng trăm máy bay Mỹ, bắt sống nhiều giặc lái, được Đảng và Nhà nước trao tặng nhiều phần thưởng cao quý. Những thành tích ấy là niềm tự hào chung của toàn tỉnh, trong đó có sự đóng góp bền bỉ, thầm lặng nhưng vô cùng quan trọng của nhân dân Tiên Yên.
Những năm tháng chiến tranh đã hun đúc nên truyền thống yêu nước, đoàn kết, kiên cường của Tiên Yên – Quảng Ninh. Chính từ hậu phương vững chắc ấy, sức người, sức của không ngừng được chi viện cho tiền tuyến, góp phần cùng cả nước hoàn thành hai nhiệm vụ chiến lược: xây dựng chủ nghĩa xã hội ở miền Bắc và giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước, làm nên đại thắng mùa Xuân năm 1975.
