Phan Thanh Giản
Vị Tiến sĩ đầu tiên của vùng đất Nam Kỳ lục tỉnh, một nhà ngoại giao, nhà văn hóa lớn, người đã chọn cái chết bằng cách tuyệt thực để giữ trọn khí tiết trước bi kịch lịch sử.
Phan Thanh Giản là một nhân vật lịch sử mang nhiều kịch tính và bi kịch của thế kỷ XIX. Xuất thân từ một gia đình nghèo khó ở Bến Tre, bằng ý chí tự học phi thường, ông đã đỗ Tiến sĩ khai khoa cho cả vùng đất Nam Bộ dưới triều Minh Mạng. Ông là bậc đại thần thanh liêm, chính trực, trải qua 3 đời vua nhà Nguyễn (Minh Mạng, Thiệu Trị, Tự Đức) và luôn hết lòng vì nước vì dân.
Bi kịch cuộc đời ông gắn liền với sứ mệnh ngoại giao đầy cay đắng. Là người hiểu rõ thực lực, sự vượt trội về vũ khí của phương Tây, ông luôn chủ trương dùng con đường ngoại giao, hòa hoãn để cứu vãn đất nước khỏi cảnh đầu rơi máu chảy. Ông từng dẫn đầu phái đoàn sang Pháp để chuộc lại các tỉnh đã mất nhưng không thành. Năm 1867, khi quân Pháp áp sát thành Vĩnh Long với hỏa lực áp đảo, biết không thể chống cự và để tránh cho nhân dân một cuộc thảm sát vô ích, ông đã mở cửa thành. Sau đó, ông viết sớ tạ tội gửi vua Tự Đức, dặn dò con cháu không được hợp tác với giặc, rồi tuyệt thực suốt 17 ngày trước khi uống thuốc độc tuẫn tiết ở tuổi 71.
