Phan Thị Ràng

Cuộc đời và hoạt động

Phan Thị Ràng sinh năm 1937 tại vùng nay thuộc tỉnh An Giang trong một gia đình có truyền thống cách mạng. Bà tham gia hoạt động cách mạng từ khi còn rất trẻ, đảm nhận nhiều nhiệm vụ như giao liên, trinh sát, vận động quần chúng. Đến năm 1960, bà được phân công hoạt động tại khu vực Thổ Sơn – Hòn Đất, xây dựng cơ sở cách mạng và hỗ trợ phong trào đấu tranh của địa phương.

Sự hy sinh

Cuối năm 1961, trong các trận càn lớn vào căn cứ Ba Hòn, Phan Thị Ràng vừa làm liên lạc giữa các đơn vị vừa tham gia công tác binh vận và vận động nhân dân. Đêm 8 rạng sáng 9/1/1962, bà bị bắt trên đường công tác. Theo các tư liệu lịch sử của địa phương, dù bị tra tấn nặng nề, bà vẫn không khai báo và tiếp tục tìm cách báo động để đồng đội rút lui an toàn trước khi bị hành quyết tại chân núi Hòn Đất khi mới 24–25 tuổi.

Di sản và ảnh hưởng

Hình tượng Chị Sứ đã đi vào văn học, nghệ thuật và ký ức lịch sử của Nam Bộ. Nhân vật Chị Sứ trong tiểu thuyết Hòn Đất của nhà văn Anh Đức được xây dựng dựa trên cuộc đời Phan Thị Ràng, góp phần đưa tên tuổi bà đến với đông đảo công chúng.

Hằng năm, tại khu vực Khu di tích lịch sử và thắng cảnh Ba Hòn, chính quyền và nhân dân địa phương tổ chức lễ tưởng niệm ngày hy sinh của bà. Đây là một hoạt động tri ân truyền thống và giáo dục lịch sử, đồng thời khẳng định vị trí của Phan Thị Ràng trong lịch sử kháng chiến ở vùng Tây Nam Bộ.