Phan Thị Ràng (Chị Sứ) – Người con gái Hòn Đất sống mãi với lòng kiên trung
Họ và tên: Phan Thị Ràng (thường gọi Chị Sứ) Ngày sinh: 1937 Ngày mất: 09/01/1962 Quê quán (Nơi sinh): Xã Thổ Sơn, huyện Hòn Đất, tỉnh Kiên Giang. Đơn vị công tác: Lực lượng du kích và cách mạng huyện Hòn Đất. Danh hiệu: Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân (truy tặng năm 1994). Nổi bật: Nữ chiến sĩ cách mạng nổi tiếng với tinh thần bất khuất, kiên quyết không khuất phục trước sự tra tấn của kẻ thù. Là nguyên mẫu của nhân vật Chị Sứ trong tiểu thuyết nổi tiếng "Hòn Đất" của nhà văn Anh Đức.
Trong lịch sử đấu tranh giải phóng dân tộc, mảnh đất Hòn Đất (Kiên Giang) đã ghi dấu biết bao chiến công oanh liệt của quân và dân miền Nam. Nơi đây cũng là quê hương của một người con gái đã trở thành biểu tượng của lòng trung thành với cách mạng và tinh thần bất khuất của phụ nữ Việt Nam – Phan Thị Ràng, người mà nhân dân trìu mến gọi là Chị Sứ.
Phan Thị Ràng sinh năm 1937 trong một gia đình nông dân nghèo tại xã Thổ Sơn, huyện Hòn Đất, tỉnh Kiên Giang. Tuổi thơ của chị gắn liền với những năm tháng đất nước còn chìm trong khói lửa chiến tranh. Chứng kiến cảnh quê hương bị tàn phá, người dân bị đàn áp, chị sớm nuôi dưỡng lòng yêu nước và ý chí đứng lên đấu tranh.
Ngay từ khi còn rất trẻ, Phan Thị Ràng đã tham gia lực lượng cách mạng địa phương. Với sự nhanh nhẹn, thông minh và gan dạ, chị được giao nhiều nhiệm vụ quan trọng như giao liên, vận chuyển tài liệu, dẫn đường cho cán bộ và xây dựng cơ sở cách mạng trong vùng địch kiểm soát.
Mỗi chuyến đi đều là một lần đối mặt với hiểm nguy. Địch liên tục tổ chức các cuộc càn quét, lùng sục để tìm lực lượng cách mạng. Dù vậy, Chị Sứ vẫn bình tĩnh, khéo léo vượt qua nhiều vòng vây, hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ được giao. Đồng đội luôn nhớ đến chị là người sống giản dị, hết lòng vì nhân dân và luôn sẵn sàng nhận phần khó khăn về mình.
Trong những năm 1960–1961, phong trào cách mạng ở Hòn Đất phát triển mạnh mẽ. Chị trực tiếp tham gia nhiều hoạt động đấu tranh, góp phần bảo vệ cán bộ và giữ vững phong trào tại địa phương. Chính vì vậy, chị trở thành mục tiêu truy bắt của chính quyền Sài Gòn.
Cuối năm 1961, trong một lần làm nhiệm vụ, Phan Thị Ràng không may rơi vào tay địch. Biết chị là cán bộ cách mạng quan trọng, chúng dùng đủ mọi hình thức tra tấn dã man nhằm buộc chị khai báo về tổ chức và đồng đội.
Chúng đánh đập, bỏ đói, dùng cực hình liên tiếp trong nhiều ngày. Thế nhưng trước mọi đòn roi, Phan Thị Ràng vẫn giữ một thái độ bình tĩnh và kiên quyết. Chị không khai báo, không phản bội đồng đội và luôn khẳng định niềm tin vào thắng lợi của cách mạng.
Không khuất phục được ý chí của người nữ chiến sĩ trẻ, ngày 09 tháng 01 năm 1962, kẻ thù đã sát hại chị khi mới 25 tuổi. Sự hy sinh của Phan Thị Ràng đã gây xúc động mạnh trong nhân dân miền Nam và trở thành biểu tượng về lòng trung kiên của người phụ nữ Việt Nam.
