PHAN THỊ RÀNG – NGƯỜI NỮ DU KÍCH ĐẤT HÒN
Đầu năm 1962, tại vùng Hòn Đất, tỉnh Kiên Giang trước đây, một nữ cán bộ cách mạng đã hy sinh sau khi bị đối phương bắt giữ và tra tấn. Chị mới 25 tuổi, nhưng tinh thần kiên cường của chị đã trở thành nguồn cảm hứng cho hình tượng nhân vật chị Sứ trong tiểu thuyết Hòn Đất của nhà văn Anh Đức. Người phụ nữ ấy là Phan Thị Ràng, thường được gọi bằng cái tên thân thương Tư Phùng.

Phan Thị Ràng sinh năm 1937 tại vùng Hòn Đất, trong một gia đình nông dân.
Quê hương chị là vùng đất có truyền thống đấu tranh cách mạng, nơi nhân dân vừa lao động sản xuất, vừa tham gia các hoạt động chống thực dân Pháp và sau đó là chính quyền Sài Gòn.
Lớn lên giữa hoàn cảnh chiến tranh, Phan Thị Ràng sớm tham gia phong trào cách mạng tại địa phương.
Chị đảm nhận những nhiệm vụ vận động quần chúng, hỗ trợ lực lượng vũ trang và tham gia hoạt động đấu tranh ở cơ sở.
Đầu những năm 1960, phong trào cách mạng tại miền Nam phát triển mạnh, đồng thời phải đối mặt với nhiều cuộc hành quân, càn quét của đối phương.
Hòn Đất là một trong những địa bàn có hoạt động chiến đấu quyết liệt.
Trong điều kiện lực lượng và vũ khí còn hạn chế, quân dân địa phương phải tận dụng địa hình núi đá, hang động và hệ thống công sự để tổ chức phòng thủ.
Phan Thị Ràng cùng những người hoạt động cách mạng tại Hòn Đất tham gia bảo vệ cơ sở và hỗ trợ lực lượng chiến đấu.
Tháng 1/1962, trong một đợt tiến công vào khu vực Hòn Đất, chị bị đối phương bắt giữ.
Sau khi bị bắt, Phan Thị Ràng phải chịu nhiều hình thức tra tấn nhằm buộc chị khai báo về tổ chức và lực lượng cách mạng.
Dù bị hành hạ, chị vẫn giữ vững tinh thần, không khuất phục trước những yêu cầu của đối phương.
Ngày 9/1/1962, Phan Thị Ràng hy sinh.
Sự ra đi của người nữ cán bộ trẻ tuổi để lại niềm tiếc thương sâu sắc đối với đồng đội và nhân dân địa phương.
Câu chuyện về chị sau đó được nhà văn Anh Đức tìm hiểu trong quá trình sáng tác tiểu thuyết Hòn Đất.
Nhân vật chị Sứ trong tác phẩm mang nhiều nét được gợi cảm hứng từ cuộc đời và sự hy sinh của Phan Thị Ràng.
Qua văn học, hình ảnh người phụ nữ Nam Bộ kiên trung đã đến với đông đảo bạn đọc, trở thành một biểu tượng về tinh thần đấu tranh bất khuất.
Tuy nhiên, phía sau hình tượng văn học ấy là cuộc đời có thật của một người phụ nữ trẻ, từng sống, hoạt động và hy sinh trên chính mảnh đất quê hương mình.
Phan Thị Ràng được Nhà nước truy tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân.
Ngày nay, khu vực Hòn Đất vẫn lưu giữ những địa điểm gắn với lịch sử đấu tranh cách mạng và sự hy sinh của chị.
Câu chuyện Phan Thị Ràng nhắc nhớ rằng những hình tượng anh hùng trong văn học có thể bắt nguồn từ những con người rất đỗi bình dị. Bằng lòng yêu nước, sự kiên trung và tinh thần bất khuất, người nữ du kích Hòn Đất đã để lại một dấu ấn sâu đậm trong lịch sử kháng chiến của dân tộc.



