Phan Trọng Dường

Phan Trọng Dường, sinh năm 1926, dân tộc Kinh, quê ở xã Xuân Long, huyện Đồng Xuân, tỉnh Phú Yên, nhập ngũ tháng 1 năm 1950, khi được tuyên dương Anh hùng đồng chí là trung đội phó bộ binh bộ đội tình nguyện, đảng viên Đảng Cộng sản Việt Nam.
Suốt 4 năm hoạt động trên vùng phía tây Tổ quốc, Phan Trọng Đường đã luôn luôn nêu cao tinh thần chịu đựng gian khổ, khắc phục khó khăn, nắm chắc đường lối, phương châm, chính sách, kiên trì bám sát nhân dân xây dựng cơ sở, biểu thị tinh thần quốc tế chân chính của người chiến sĩ tình nguyện Quân đội nhân dân Việt Nam. Để thâm nhập quần chúng, Phan Trọng Đường đã kiên trì học thêm được ba thứ tiếng, tuyên truyền xây dựng cơ sở cách mạng ở 77 thôn trong vùng địch tạm chiếm, củng cố và phát triển mối quan hệ tốt với quản đội và nhân dân nước bạn.
Từ tháng 9 năm 1950 đến tháng 1 năm 1951, Phan Trọng Đường phụ trách một tổ 3 người hoạt động ở một vùng tráng, chưa có cơ sở cách mạng, địch càn quét liên tiếp, tổ đồng chí phải tránh địch, ở bí mật trong rừng, mưa rét, thiếu thốn, muỗi độc nhưng vẫn kiên trì hoạt động. Có lần hàng tháng trời thức khuya dậy sớm, Phan Trọng Đường đi hết nơi này sang nơi khác tuyên truyền xây dựng cơ sở, qua 7 tháng, đã thành công trong việc xây dựng chính quyền ở 7 thôn, tổ chức được 70 dân quân phối hợp với đội vũ trang đánh giặc.
Từ tháng 1 năm 1951 đến tháng 7 năm 1951, Phan Trọng Đường chuyển về hoạt động ở một vùng khác, núi non hiểm trở, sinh hoạt rất khó khăn, thiếu thốn, nhiều đồng chí ngại khó nảy sinh tư tương tiêu cực, Phan Trọng Đường đã động viên giúp đỡ anh em cùng nhau vượt qua khó khăn, xây dựng được cơ sở ở 30 thôn Vùng này sau trở thành căn cứ địa tốt của ta. Tháng 7 năm 1951, tổ Phan Trọng Đường đến hoạt động ở một vùng địch thường vây quét, đánh phá, khủng bố nhân dân, đồng chí bị ốm, hai chân phù thũng sưng to, vẫn chống gậy dầm mưa đi vận động quần chúng. Sau khi xây dựng cơ sở, củng cố tổ chức được vững vàng, các đồng chí vận động và tổ chức nhân dân tiến lên đánh địch, phá sập 10 cầu gỗ trên đường 23, gây nhiều khó khăn cho địch.
Tháng 7 năm 1952, Phan Trọng Đường được điều về công tác ở vùng dân tộc Gia Rai. Lúc đầu nhân dân bị địch lừa bịp còn sợ cán bộ cách mạng, thấy ta là chạy trốn. Có đêm đồng chí đi vận động bị đồng bào đuổi ra khỏi bản 3 lần. Phan Trọng Đường vẫn kiên trì tìm gặp và hòa mình gần gũi nhân dân, khi giúp đỡ người già, khi thăm hỏi chữa bệnh cho người ốm. Địch đe dọa và treo giải thưởng cho ai lấy được đầu cán bộ người Kinh. Để che mắt chúng, hòa vào đồng bào tiếp tục hoạt động, Phan Trọng Đường đã hóa trang: để tóc dài, đóng khố, phơi nắng cho đen da, xâu tai đeo vòng, cưa răng sát lợi, nói tiếng địa phương... Nhân dân rất tin yêu, hết sức giúp đỡ các đồng chí hoạt động, vì vậy 10 thôn cơ sở ở vùng này được xây dựng và củng cố rất tốt.
Tháng 4 năm 1954, Phan Trọng Đường phụ trách một đội vượt qua bao khó khăn phức tạp, xây dựng chính quyền cách mạng có lực lượng dân quân bảo vệ ở 30 thôn.
Suốt quá trình hoạt động, Phan Trọng Đường đã gương mẫu về mọi mặt, hết lòng thương yêu đồng đội, đoàn kết giúp đỡ nhân dân, luôn luôn nhận khó khăn về mình, nhường thuận lợi cho đồng chí, lúc nào cũng khiêm tốn, giản dị, được đồng đội và nhân dân hết sức tin yêu.
Phan Trọng Đường đã được bộ đội bạn khen thưởng hai lần, là Chiến sĩ thi đua của bộ đội tinh nguyện Việt Nam bên nước bạn.
Ngày 7 tháng 5 năm 1956, Phan Trọng Đường được Chủ tịch nước Việt Nam dân chủ cộng hòa tặng thưởng Huân chương Quân công hạng ba và danh hiệu Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân