Phan Tư – anh hùng phá bom và phá thác trên sông Nậm Na
Nguyễn Hương Giang
Phan Tư (sinh năm 1931), quê ở xã Thọ Thành, huyện Yên Thành, tỉnh Nghệ An. Tháng 6/1951, ông nhập ngũ, thuộc Trung đội 51, Đại đội 124, Tiểu đoàn 555, Cục Công binh. Từ khi nhập ngũ đến tháng 5/1954, ông tham gia nhiều chiến dịch ở Bắc Bộ và hoàn thành tốt nhiệm vụ được giao.
Trong Chiến dịch Điện Biên Phủ, đơn vị của Phan Tư được giao nhiệm vụ phá thác trên sông Nậm Na, mở tuyến vận chuyển từ biên giới Việt - Trung về thị xã Lai Châu. Trên hơn 70km đường sông có 163 thác lớn, nhỏ, gây nhiều khó khăn cho việc vận chuyển lương thực.
Tại thác Chiềng Nưa, sau nhiều lần khảo sát, Phan Tư đã ôm khối thuốc nổ nặng 6kg, lặn xuống đặt vào kẽ đá rồi nhanh chóng bơi vào bờ. Vụ nổ phá tung thác đá, mở thông luồng. Sau đó, ông tiếp tục trực tiếp phá thêm 4 thác để rút kinh nghiệm cho đơn vị.
Để nâng cao hiệu quả phá thác, Phan Tư có sáng kiến gói thuốc nổ trong lá dong và buộc chặt, hạn chế nước ngấm vào thuốc nổ. Trong điều kiện rét buốt, thường xuyên phải ngâm mình dưới nước, thiếu lương thực và ngủ trong hang đá, ông cùng đồng đội vẫn kiên trì hoàn thành nhiệm vụ.
Khi chiến dịch bước vào giai đoạn quyết liệt, đơn vị tiếp tục làm nhiệm vụ phá bom, bảo đảm giao thông. Phan Tư quan sát bom rơi, đánh dấu vị trí để đồng đội xử lý. Có lần, một quả bom nổ chậm nằm giữa đường khiến dân công không dám đi qua. Ông đã đốt đuốc đứng cạnh quả bom làm lộ tiêu, giúp dân công vượt qua khu vực nguy hiểm.
Sau gần hai tháng thực hiện nhiệm vụ phá thác và bảo đảm giao thông, đơn vị của Phan Tư đã hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ, góp phần giữ vững tuyến vận chuyển phục vụ chiến trường Điện Biên Phủ.
Ngày 31/8/1955, Phan Tư được tuyên dương danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân.
Câu chuyện về Phan Tư là hình ảnh tiêu biểu của người chiến sĩ công binh trong Chiến dịch Điện Biên Phủ: dũng cảm, sáng tạo, kiên trì và sẵn sàng vượt qua hiểm nguy để bảo đảm giao thông, phục vụ chiến trường.



