Phan Văn Lai
Năm nay đã bước sang tuổi 96, Thiếu tướng, Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân Phan Văn Lai từng có 12 năm đi chi viện miền nam và bám trụ ở chiến trường Trị Thiên Huế (1/1964 - 5/1976). Ông từng kinh qua các chức vụ Phó Tổng cục trưởng Tổng cục Xây dựng lực lượng Công an nhân dân, Chánh Thanh tra Bộ Công an và hiện nay đang là Trưởng Ban Liên lạc cán bộ Công an chi viện chiến trường miền nam thời kỳ kháng chiến chống Mỹ, cứu nước.
Trò chuyện với chúng tôi, ông hồi tưởng lại: Sau Hiệp định Geneva, ở miền nam, Mỹ thay chân Pháp, âm mưu biến miền nam thành thuộc địa kiểu mới và căn cứ quân sự của Mỹ nhằm chia cắt lâu dài nước ta. Quán triệt sâu sắc mục tiêu, nhiệm vụ chiến lược của Đảng, ngay từ đầu năm 1955, đồng chí Trần Quốc Hoàn, Bộ trưởng Công an (lúc bấy giờ) đã quyết định thành lập Tổ cán bộ miền nam chuyên làm nhiệm vụ tiếp đón cán bộ miền nam tập kết, sau đó đổi tên thành Bộ phận cán bộ miền nam, Phòng Công tác An ninh miền nam để quán xuyến toàn bộ các mặt công tác an ninh liên quan đến công tác chi viện cho chiến trường miền nam.
Với tinh thần “Tất cả vì miền nam ruột thịt”, Bộ trưởng Trần Quốc Hoàn cùng Đảng đoàn, lãnh đạo Bộ Công an đã phát động phong trào “tất cả vì giải phóng miền nam”, “vì thống nhất đất nước”, “mỗi người làm việc bằng hai”… trở thành cuộc vận động chính trị sâu rộng và liên tục trong toàn lực lượng Công an nhân dân sẵn sàng tham gia chi viện cho chiến trường miền nam.
Thiếu tướng Phan Văn Lai cho biết: “Công tác chi viện cho an ninh miền nam được đẩy mạnh khi Ban An ninh Trung ương Cục có điện số 235/NB Ngày 9/10/1961 gửi Bộ Công an đề nghị chi viện cán bộ, giúp an ninh miền nam nhanh chóng có đủ lực lượng để hình thành bộ máy an ninh các cấp”.
Ông vẫn nhớ như in lớp học đầu tiên được Bộ Công an đào tạo, lựa chọn: “Năm 1961, Đảng đoàn và lãnh đạo Bộ Công an chọn gần 300 cán bộ, bao gồm cả người miền bắc và miền nam về Trường Công an Trung ương bồi dưỡng kiến thức và sức khỏe. Đây là lớp cán bộ trung, cao cấp đầu tiên của Lực lượng Công an nhân dân do Bộ Công an trực tiếp tổ chức, quản lý, bồi dưỡng, rèn luyện để chi viện cho chiến trường miền nam. Lớp học được Bộ trưởng Trần Quốc Hoàn và Lãnh đạo Bộ nhiều lần đến thăm, động viên, dặn dò. Và ngày 21/2/1962, đoàn cán bộ trung, cao cấp đầu tiên ở nhiều lĩnh vực nghiệp vụ, bao gồm 233 đồng chí, đã được lựa chọn và cử vào chi viện khắp chiến trường miền nam. Theo thống kê, lực lượng Công an nhân dân đã chi viện 11.294 đồng chí cho chiến trường miền nam, góp phần xây dựng bộ khung cán bộ tăng sức, tăng lực tạo điều kiện để an ninh miền nam hoàn thành nhiệm vụ”.
Lực lượng công an chi viện cho chiến trường miền nam lúc bấy giờ đều là cán bộ, đảng viên, được tuyển chọn kỹ, có phẩm chất chính trị tốt, trình độ chuyên môn nghiệp vụ giỏi, đã trải qua công tác công an ở Bộ và các đơn vị, địa phương. Trong đó, có 8.038 cán bộ công an nhân dân và 3.256 cán bộ công an nhân dân vũ trang.
Không chỉ chi viện cán bộ, chiến sĩ; công an miền bắc còn chi viện hàng chục tấn thuốc tân dược, dụng cụ y tế, hàng trăm tấn vũ khí, hàng chục tấn đạn, máy móc thông tin liên lạc cùng nhiều lương thực, thực phẩm, nhu yếu phẩm khác cho an ninh miền nam.
