Phan Văn Nhờ - Dòng nước Cà Mau

Phan Văn Nhờ là một chiến sĩ hoạt động ở vùng sông nước Cà Mau trong thời kỳ kháng chiến chống Mỹ, quen thuộc với những con kênh nhỏ, bãi bồi và rừng đước dày đặc. Ông tham gia công việc vận chuyển, dẫn đường trên sông, đưa cán bộ và hàng hóa qua lại giữa các khu căn cứ. Công việc ấy gắn liền với chiếc xuồng gỗ và nhịp chèo theo con nước, khi nước lên thì đi sâu vào rạch, nước rút lại men theo những lối quen, không phải để đi nhanh mà để đi đúng.

Ban ngày, xuồng thường neo vào những đoạn có tán cây che kín. Ông ngồi nhìn mặt nước, đoán dòng chảy, sửa lại mái chèo, buộc lại những nút dây đã sờn. Khi cần đi, ông giữ nhịp chèo đều, không thúc, không chậm, như thể chỉ cần lệch đi một chút là sẽ lỡ mất thời điểm. Người đi cùng ít nói, nhưng ai cũng hiểu công việc đang phụ thuộc vào sự chính xác của từng đoạn nước. Có những chuyến phải đi qua khúc sông rộng, ông cho xuồng men sát mé rừng, nơi bóng cây làm dịu mặt nước, giữ cho hành trình được trọn vẹn từ đầu đến cuối.

Những ngày không có chuyến đi, ông ở lại bờ, làm những việc nhỏ: vá lại tấm bạt, hong khô mái chèo, kiểm tra lòng xuồng sau mỗi lần đi xa. Nhìn từ ngoài, đó chỉ là những việc lặp lại, không có gì nổi bật, nhưng chính từ những điều như thế mà những chuyến đi không bị gián đoạn. Sau này, khi vùng đất ấy đã yên tiếng súng, kênh rạch đông đúc hơn, người ta đi lại dễ dàng, ít ai còn nghĩ đến việc phải chờ con nước hay nhớ từng lối rẽ. Nhưng dòng nước vẫn chảy như cũ, chậm và đều, như nhắc rằng có những công việc không cần được nhìn thấy, chỉ cần được làm cho đến nơi đến chốn, để những điều khác có thể tiếp tục.