Pháo đài trong lòng núi
Giữa vùng núi đá vôi thuộc Kiên Lương có một hệ thống hang động nổi tiếng mang tên Hang Mo So. Ngày nay, nhiều người biết đến Mo So như một thắng cảnh thiên nhiên kỳ thú, nhưng ít ai biết rằng trong hai cuộc kháng chiến, nơi đây từng là một căn cứ cách mạng quan trọng của quân và dân Kiên Giang.
Trong cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp (1945–1954), Hang Mo So được lựa chọn làm nơi đặt Công binh xưởng 18. Tại đây, các cán bộ, chiến sĩ ngày đêm sửa chữa, cải tiến và chế tạo vũ khí từ những chiến lợi phẩm thu được của địch để cung cấp cho các đơn vị chiến đấu trên chiến trường Tây Nam Bộ. Địa hình hang động kín đáo, nhiều ngách sâu và được núi đá che chắn đã giúp công binh xưởng hoạt động bí mật trong thời gian dài.
Bước sang thời kỳ kháng chiến chống Mỹ, Hang Mo So tiếp tục giữ vai trò đặc biệt. Đây là một căn cứ đứng chân của lực lượng cách mạng, đồng thời là điểm quan trọng trên tuyến đường 1C, tuyến vận chuyển chiến lược đưa cán bộ, vũ khí và hậu cần từ miền Bắc chi viện cho chiến trường Nam Bộ.
Biết được tầm quan trọng của Mo So, quân Mỹ và chính quyền Sài Gòn nhiều lần mở các cuộc càn quét với mục tiêu xóa sổ căn cứ. Máy bay ném bom, pháo binh bắn phá liên tục vào khu vực núi đá. Tuy nhiên, nhờ hệ thống hang động tự nhiên và sự thông thuộc địa hình của lực lượng địa phương, các đơn vị cách mạng vẫn bảo toàn được lực lượng, tiếp tục bám trụ và chiến đấu.
Bên cạnh bộ đội, nhân dân Kiên Lương cũng góp phần quan trọng vào việc giữ vững căn cứ. Ban đêm, nhiều người lặng lẽ vượt qua các cánh đồng và triền núi để đưa gạo, muối, thuốc men vào hang. Có người trở thành giao liên, có người làm nhiệm vụ cảnh giới, báo động mỗi khi phát hiện máy bay hoặc các cuộc hành quân của đối phương.
Nhờ sự kiên cường của quân và dân địa phương, Hang Mo So không chỉ là nơi trú quân mà còn là một "pháo đài trong lòng núi", góp phần bảo đảm tuyến chi viện chiến lược cho chiến trường miền Tây Nam Bộ đến ngày đất nước thống nhất.
Ngày nay, khi bước vào Hang Mo So, du khách không chỉ được chiêm ngưỡng vẻ đẹp kỳ vĩ của những khối thạch nhũ và hang động tự nhiên mà còn được nghe kể về một thời hoa lửa, khi từng vách đá, lối đi đều in dấu chân của những người chiến sĩ cách mạng. Hang Mo So trở thành một địa chỉ đỏ, nhắc nhở các thế hệ hôm nay về tinh thần kiên cường và lòng yêu nước của cha ông.
