PHÁO PHÒNG KHÔNG TIÊU DIỆT ĐỊCH

Bầu trời miền Bắc những năm kháng chiến chống Mỹ chưa bao giờ bình yên. Ngày ngày, tiếng còi báo động vang lên từ đầu làng đến phố thị. Máy bay địch gầm rú trên cao, từng tốp lao xuống ném bom cầu đường, nhà máy, trường học và bệnh viện. Nhưng giữa khói lửa chiến tranh ấy, lực lượng pháo phòng không của quân và dân ta đã viết nên những chiến công lẫy lừng, biến bầu trời thành trận địa thép, khiến không quân Mỹ phải kinh hoàng. Một trong những trận đánh nổi tiếng nhất là trận bảo vệ cầu Hàm Rồng ở Thanh Hóa vào năm 1965. Khi ấy, cầu Hàm Rồng là huyết mạch giao thông quan trọng nối liền hậu phương miền Bắc với chiến trường miền Nam. Mỹ quyết tâm phá hủy cây cầu bằng mọi giá. Chúng huy động hàng trăm lượt máy bay hiện đại như F-105, F-4 và cả máy bay cường kích mang bom phá cực mạnh. Sáng hôm ấy, bầu trời đặc kín tiếng động cơ. Từ các trận địa ven sông Mã, những khẩu pháo 37 ly, 57 ly của ta đã sẵn sàng chờ đợi. Các chiến sĩ phòng không ngồi im bên mâm pháo, mắt dõi theo mục tiêu qua kính ngắm. Khi tốp máy bay đầu tiên lao xuống bổ nhào, khẩu lệnh vang lên: – Bắn! Hàng chục khẩu pháo đồng loạt nhả đạn. Những vệt lửa đỏ rực xé ngang bầu trời. Máy bay Mỹ tưởng rằng có thể dễ dàng áp đảo bằng tốc độ và hỏa lực hiện đại, nhưng chúng không ngờ lưới lửa phòng không của ta dày đặc đến vậy. Một chiếc F-105 trúng đạn, bốc cháy dữ dội rồi cắm đầu xuống cánh đồng ven sông. Tiếng reo hò vang khắp trận địa. Chỉ trong hai ngày chiến đấu ác liệt, quân và dân ta đã bắn rơi hàng chục máy bay địch, giữ vững cây cầu Hàm Rồng. Trận thắng ấy trở thành biểu tượng của ý chí kiên cường, khiến báo chí thế giới phải nhắc đến “tọa độ lửa Hàm Rồng”. Sau chiến thắng ấy, lực lượng pháo phòng không ngày càng trưởng thành. Ở khắp miền Bắc, những trận địa pháo được dựng lên từ đồng bằng đến miền núi. Ban ngày chiến đấu, ban đêm các chiến sĩ lại kéo pháo, ngụy trang trận địa để tránh máy bay trinh sát. Có những người lính mới mười tám đôi mươi nhưng đã trải qua hàng chục trận đánh trên bầu trời. Năm 1967, tại Hà Nội, Mỹ mở nhiều cuộc tập kích dữ dội nhằm phá hủy các nhà máy và ga đường sắt. Một buổi chiều mùa hè, từng tốp máy bay phản lực lao tới từ hướng tây. Trận địa pháo ở ngoại thành nhanh chóng nhận lệnh chiến đấu. Khẩu đội trưởng Nguyễn Văn Lâm đứng giữa làn bom đạn, bình tĩnh quan sát. Anh hét lớn: – Giữ cự ly! Chờ chúng vào gần! Tiếng bom rung chuyển mặt đất. Đất đá tung mù mịt quanh trận địa. Một chiến sĩ trẻ bị sức ép bom làm chảy máu tai nhưng vẫn ôm chặt tay quay pháo. Khi máy bay địch lao xuống thấp chuẩn bị cắt bom, khẩu đội trưởng phất tay. – Bắn cấp tập! Những quả đạn pháo nổ liên tiếp quanh đội hình máy bay Mỹ. Một chiếc F-4 trúng đạn ngay cánh phải, nghiêng mạnh rồi phát nổ giữa không trung. Chiếc khác hoảng loạn tăng tốc bỏ chạy. Người dân Hà Nội từ hầm trú ẩn ngẩng lên nhìn xác máy bay rơi mà lòng đầy xúc động. Trong những năm chiến tranh, pháo phòng không không chỉ bảo vệ thành phố mà còn bảo vệ những đoàn xe chi viện vào chiến trường miền Nam. Trên tuyến đường Trường Sơn huyền thoại, máy bay Mỹ liên tục đánh phá nhằm cắt đứt tuyến vận tải. Nhưng ở đâu có xe đi, ở đó có pháo phòng không bảo vệ. Một đêm mưa năm 1968, tại Dãy Trường Sơn, đoàn xe vận tải đang vượt trọng điểm thì máy bay AC-130 của Mỹ xuất hiện. Đây là loại máy bay săn đêm cực kỳ nguy hiểm, được trang bị cảm biến hiện đại có thể phát hiện xe chạy trong rừng. Các chiến sĩ pháo phòng không nhanh chóng triển khai đội hình. Trời tối đen như mực, chỉ có ánh pháo sáng lập lòe từ máy bay địch. Khi chiếc AC-130 bay thấp để truy tìm mục tiêu, trận địa pháo bất ngờ khai hỏa. Đạn pháo đan thành lưới lửa đỏ rực giữa núi rừng. Chiếc máy bay địch bị trúng đạn, bốc cháy như bó đuốc trên bầu trời đêm. Tiếng hò reo vang vọng khắp cánh rừng Trường Sơn. Nhờ trận đánh ấy, đoàn xe vận tải an toàn vượt qua trọng điểm, tiếp tục mang vũ khí và lương thực vào miền Nam. Nhưng nhắc đến những chiến công vĩ đại của pháo phòng không, không thể không nói tới chiến thắng “Điện Biên Phủ trên không” cuối năm 1972 tại Hà Nội và Hải Phòng. Đây là cuộc đối đầu ác liệt nhất giữa quân dân ta với không quân Mỹ. Mỹ huy động hàng trăm lượt máy bay B-52 – loại pháo đài bay khổng lồ được coi là bất khả xâm phạm – ném bom rải thảm xuống Hà Nội. Chúng tin rằng chỉ cần vài ngày là có thể khuất phục được ý chí của nhân dân Việt Nam. Đêm 26 tháng 12 năm 1972, bầu trời Hà Nội đỏ rực bởi bom đạn. Từng tốp B-52 nối đuôi nhau tiến vào thành phố. Dưới mặt đất, các trận địa pháo phòng không cùng tên lửa của ta đã sẵn sàng. Khi còi báo động vang lên, các chiến sĩ pháo phòng không lập tức vào vị trí chiến đấu. Đạn pháo bắn lên dày đặc như những cột lửa dựng đứng giữa trời đêm. Tiếng nổ liên hồi rung chuyển cả thành phố. Một chiếc B-52 sau khi trúng hỏa lực của ta đã cháy đỏ rực trên bầu trời rồi rơi xuống ngoại thành Hà Nội. Người dân từ các hầm trú ẩn ùa ra reo mừng. Chưa bao giờ “pháo đài bay” của Mỹ bị tiêu diệt nhiều đến thế. Suốt 12 ngày đêm chiến đấu, quân và dân miền Bắc đã bắn rơi nhiều máy bay hiện đại của Mỹ, trong đó có hàng chục chiếc B-52. Chiến thắng ấy buộc Mỹ phải ngồi vào bàn đàm phán và ký Hiệp định Paris, mở đường cho thắng lợi hoàn toàn của dân tộc sau này. Những chiến công của pháo phòng không không chỉ là sức mạnh của vũ khí mà còn là bản lĩnh và lòng yêu nước của con người Việt Nam. Các chiến sĩ phòng không ngày ấy sống giữa bom đạn, thiếu thốn đủ bề nhưng chưa bao giờ lùi bước. Có người ngã xuống ngay bên mâm pháo, tay vẫn còn giữ chặt cần ngắm bắn. Họ hiểu rằng phía sau mình là quê hương, là gia đình, là hàng triệu người dân đang mong chờ một bầu trời bình yên. Chính niềm tin ấy đã giúp họ biến những khẩu pháo tưởng chừng đơn sơ thành nỗi khiếp sợ của không quân Mỹ. Ngày nay, chiến tranh đã lùi xa, nhưng những trận địa pháo năm xưa vẫn còn in dấu trong ký ức dân tộc. Những khẩu pháo cũ được đặt trong bảo tàng như chứng nhân lịch sử, nhắc nhở các thế hệ mai sau về một thời hoa lửa oanh liệt. Bầu trời Việt Nam hôm nay xanh trong và yên bình. Nhưng trong tiếng gió thổi qua những cánh đồng, dường như vẫn vang vọng đâu đây tiếng pháo phòng không năm nào – âm thanh của lòng quả cảm, của ý chí quật cường và của những con người đã dành cả tuổi xuân để bảo vệ Tổ quốc thân yêu.