Pháp đặt ra nhiều thứ thuế vô lý

Năm 1884, thực dân Pháp cho quân tiến đánh Thái Nguyên. Không chỉ vậy, một năm sau, năm 1885, quân Pháp cho quân tiến đánh đến phủ Thông Hóa'. Sự kiện này đánh dấu sự áp bức, bóc lột, đô hộ của chế độ thực dân đối với nhân dân các dân tộc ở Chợ Đồn nói riêng và Bắc Kạn nói chung. Sau khi đặt Chợ Đồn thành đơn vị hành chính ở cấp châu, thực dân Pháp đã dựng lên chính quyền tay sai người bản xứ do một tên tri châu cầm đầu. Ở mỗi địa phương đều có một hội đồng kỳ mục từ 3 - 5 người, gồm: lý trưởng, phó lý, thủ bạ; những tên này thường sử dụng các âm mưu, thủ đoạn đế mua chuộc những người đứng đầu các dòng họ lớn, nhằm nắm giữ các chức vụ trong chính quyền tay sai. Xã Tân Lập trong thời gian này cũng phải chịu sự áp bức, bóc lột của một số tên như: tổng đoàn, phó lý, xã đoàn... những tên này làm tay sai cho quân Pháp, chúng tổ chức truy lùng và bắt cán bộ hoạt động cách mạng của ta. Bên cạnh bộ máy tay sai, thực dân Pháp còn dựng thêm một chính quyền riêng của người Dao. Mục đích của chúng là chia rẽ sự đoàn kết, tinh thần yêu nước của nhân dân các dân tộc địa phương, tạo thuận lợi cho chúng trong việc cai trị, bóc lột nhân dân. Cùng với việc hoàn thiện bộ máy cai trị, thực dân Pháp còn thi hành nhiều chính sách áp bức bóc lột dã man đối với nhân dân.

Bên cạnh chính trị, thực dân Pháp còn thi hành nhiều chính sách bóc lột về kinh tế. Dưới ách thống trị của thực dân, phong kiến, nhân dân các dân tộc địa phương bị ức hiếp, chèn ép đến cùng cực với chế độ sưu cao, thuế nặng, phu phen tạp dịch liên miên, chồng chất gánh nặng lên vai người dân, đặc biệt là những người nông dân không có ruộng đất canh tác. Trong khi đó, nền kinh tế ở Chợ Đồn chủ yếu là nông nghiệp lạc hậu, vốn điêu đứng dưới chế độ phong kiến, nay càng phụ thuộc chủ yếu vào nền kinh tế chính quốc. Phần lớn ruộng đất tập trung trong tay giai cấp thống trị, người nông dân không có ruộng đất canh tác hoặc có một ít ruộng đất khô cằn, sâu trũng, nên mùa màng thất bát, năng suất thấp mà phải nộp thuế ruộng, thuế canh tác bằng với những nơi "bờ xôi, ruộng mật" ... Bên cạnh đó, thực dân Pháp còn đặt ra nhiều thứ thuế vô lý: thuế đất, thuế rượu, thuế thóc ngựa, thuế thân... ngoài ra, người Dao công việc chính là làm nương rấy, nên chính quyền thực dân đã tính theo đầu người hoặc số lượng thóc giống để thu thuế. Trong các loại thuế trên thì thuế thân là thứ thuế vô nhân đạo nhất, trực tiếp đánh vào nam giới trong độ tuổi từ 18 - 60, thực dân Pháp thường xuyên điều chỉnh nâng cao mức thu thuế của người dân, càng làm cho cuộc sông cơ cực, tôi tăm. Ổ Tân Lập cũng có phong trào chống sưu cao thuế nặng nhưng diễn ra lẻ tẻ, chưa có sự lãnh đạo đúng đắn. Trong hoàn cảnh đó, năm 1940, phát xít Nhật nhảy vào Đông Dương, nhân dân cả nước nói chung và nhân dân các dân tộc Chợ Đồn nói riêng rơi vào cảnh "một cổ hai tròng". Sau khi chiếm Việt Nam, phát xít Nhật và thực dân Pháp cấu kết với nhau bóc lột nhân dân ta. Chúng còn bắt nhân dân ta nhổ lúa trồng đay, thầu dầu, cấm trồng các loại cây lương thực, khiến cho cuộc sông của người nông dân càng thêm điêu đứng. Hậu quả là nạn đói cuối năm 1944 đầu năm 1945 đã khiến hàng triệu người dân Việt Nam chết đói. Ở địa phương hiện tượng bị đói, thiếu ăn... có xảy ra nhưng không bị chết đói như một số nơi khác vì người dân vẫn còn một số củ quả như: củ sắn, củ mài, củ khoai... để ăn. Mâu thuẫn giữa nhân dân ta với thực dân Pháp và phát xít Nhật ngày càng trở nên gay gắt.