PHẬT HOÀNG TRẦN NHÂN TÔNG - PHẦN 5 - NHẬP NIẾT BÀN

Tháng 5 năm Đinh Mùi (1307), Trúc Lâm Đại sĩ về núi Báo Đài, lập am nhỏ trên đỉnh Ngọa Vân để tu tập trong những năm cuối đời. Ngày mồng 1 tháng 11 năm Mậu Thân (14/12/1308), Điều Ngự an nhiên nhập Niết Bàn tại am Ngọa Vân, hưởng dương 51 tuổi.

Nhục thân của Điều Ngự được trà tỳ tại nơi Ngài viên tịch, và xá lợi được tôn trí ở nhiều nơi: lăng Quy Đức (núi Long Hưng), tháp Huệ Quang tại chùa Hoa Yên (Yên Tử) và chùa Phổ Minh (Thiên Trường). Bên cạnh am Ngọa Vân, Tổ Pháp Loa cho dựng “Phật Hoàng tháp” để lưu giữ xá lợi của Phật hoàng Trần Nhân Tông. Trong lòng tháp đặt bài vị bằng đá xanh với dòng chữ khắc nổi: “Nam mô đệ nhất tổ Trúc Lâm Đầu Đà Tịnh Tuệ Giác Hoàng Trần triều đệ tam Nhân Tông Hoàng đế Điều Ngự vương Phật”.

Triều đình đã dâng miếu hiệu là Nhân Tông, thụy hiệu Pháp Thiên Sùng Đạo Ứng Thế Hóa Dân Long Từ Hiếu Hiển Thánh Văn Thiên Võ Nguyên Minh Duệ Hiếu Hoàng Đế, pháp hiệu Đại Thánh Trần Triều Trúc Lâm Đầu Đà Tịnh Tuệ Giác Hoàng Điều Ngự Tổ Phật.

Việc Điều Ngự chọn núi Báo Đài dựng am Ngọa Vân để tu hành và nhập Niết Bàn có ý nghĩa sâu sắc. Núi Báo Đài thuộc dãy Yên Tử, quanh năm mây phủ, cảnh sắc tuyệt đẹp bốn mùa. Núi này cách Thái miếu nhà Trần không xa, và đường đến am Ngọa Vân phải đi qua Thái miếu. Có thể nói, Điều Ngự đã nhận thấy rõ am Ngọa Vân sẽ trở thành Thánh địa, và những người hậu thế khi hành hương đến đây sẽ phải đi qua Thái miếu nhà Trần, để tưởng nhớ đến một triều đại oanh liệt. Am Ngọa Vân, nơi Phật hoàng Trần Nhân Tông tu hành những ngày cuối đời và nhập Niết Bàn, đã trở thành Thánh địa linh thiêng nhất của Phật giáo Việt Nam.