Phát súng mở màn làm sụp đổ một chế độ

Buổi sáng vùng cao Pá Bó se lạnh. Trong căn nhà sàn gỗ cũ kỹ của cựu chiến binh Bằng, những tấm bằng khen đã ố màu treo kín vách. Ông chậm rãi nhắc lại một cái tên mà chỉ cần vang lên cũng đủ làm thay đổi vận mệnh đất nước: Buôn Ma Thuột.

Năm 1974, ông Bằng nhập ngũ, biên chế tại C3 – D1 – E48 – F320, khi cuộc kháng chiến chống Mỹ đang bước vào giai đoạn quyết định. Ít ai ngờ rằng, chỉ vài tháng sau, đơn vị ông sẽ có mặt trong Chiến dịch Tây Nguyên, nơi Bộ Chính trị lựa chọn Buôn Ma Thuột làm điểm đột phá chiến lược.

Buôn Ma Thuột không phải là mục tiêu lớn nhất về quân số, nhưng lại là “yết hầu chiến lược” của toàn bộ Tây Nguyên. Khi quân Giải phóng đánh trúng nơi đây vào tháng 3/1975, toàn bộ hệ thống phòng thủ của chính quyền Sài Gòn tại Quân khu II rơi vào trạng thái tê liệt. Lệnh rút quân khỏi Tây Nguyên của đối phương nhanh chóng biến thành tháo chạy hỗn loạn, mở đầu cho hiệu ứng “vỡ trận dây chuyền”.

Trong ký ức của ông Bằng, Buôn Ma Thuột là những ngày hành quân thần tốc, đánh nhanh, đánh mạnh, không cho đối phương kịp trở tay. “Lúc ấy, mình chỉ biết tiến lên, không nghĩ nhiều. Nhưng sau này mới hiểu, đó là trận đánh làm xoay hẳn cục diện chiến tranh,” ông nói.

Chiến thắng Buôn Ma Thuột không chỉ là thắng lợi quân sự, mà là đòn đánh vào ý chí chiến tranh của chính quyền Sài Gòn, tạo tiền đề trực tiếp cho Chiến dịch Hồ Chí Minh lịch sử. Từ một trận đánh ở cao nguyên, con đường thống nhất đất nước đã được mở ra.