Phi công Hoàng Tam Hùng
Phi công Hoàng Tam Hùng
8 phút, diệt 2 máy bay Mỹ
Khi sang Liên Xô học tập, phi công Hoàng Tam Hùng được lựa chọn đào tạo lái máy bay MiG-17. Năm 1969, anh về nước và được biên chế về Trung đoàn 923 (nay thuộc Sư đoàn 371). Trong quá trình huấn luyện, nhận thấy Hoàng Tam Hùng có tố chất tốt nên cấp trên quyết định để anh chuyển loại MiG-21 sớm. Và anh đã nhanh chóng làm chủ loại máy bay này, rồi được điều động về Trung đoàn 927.
Là những người từng trực tiếp hướng dẫn Hoàng Tam Hùng trong các bài tập không chiến đầu tiên trên máy bay MiG-21, các anh hùng phi công mà chúng tôi từng được gặp và trò chuyện như: Nguyễn Đức Soát, Lê Thanh Đạo, Lê Xuân Dỵ... đều đánh giá rất cao phi công chuyển loại của mình. Chính vì vậy, ngày ấy họ đã cùng thống nhất quyết định đưa anh vào trực ban chiến đấu. Trận đánh ngày 28-12-1972, cũng là lần đầu tiên phi công trẻ Hoàng Tam Hùng xuất kích chiến đấu trên MiG-21.
Cho đến trưa hôm đó, theo thông báo của trên, không lực Mỹ đã sử dụng khoảng 60 lần chiếc B-52. Chúng chia thành nhiều đợt, có sự hộ tống của hàng trăm lần chiếc máy bay chiến thuật, tổ chức đánh vào Hà Nội và Hải Phòng. Quân chủng giao nhiệm vụ cho Trung đoàn 927 tác chiến độc lập, đánh các tốp máy bay cường kích, bảo vệ Hà Nội, đánh trong vùng hỏa lực tên lửa trên cả hai hướng Đông Nam và Tây. Trung đoàn trưởng Nguyễn Hồng Nhị chỉ huy, tổ chức cho Biên đội Lê Văn Kiền (số 1), Hoàng Tam Hùng (số 2) trực ban ngày, sẵn sàng cất cánh chặn địch.
11 giờ 10 phút, tốp máy bay Mỹ từ vùng biển phía Nam Thanh Hóa, bay về hướng Đông Nam Hà Nội. 7 phút sau, biên đội Kiền-Hùng được lệnh mở máy. 11 giờ 20 phút, biên đội cất cánh từ sân bay Đa Phúc bay về hướng 150 độ. Khi sở chỉ huy thông báo mục tiêu phía trước-bên phải, phi công Hoàng Tam Hùng cũng nhanh chóng phát hiện biên đội hỗn hợp gồm máy bay RA-5C làm nhiệm vụ trinh sát chụp ảnh có các F-4 hộ tống. Bằng động tác cơ động thuần thục, anh khôn khéo bám theo được chiếc RA-5C. Lúc này, chiếc RA-5C cơ động đan chéo để lẩn tránh. Nhưng trong quá trình đuổi bám, người phi công trẻ đã tìm ra quy luật cơ động của nó. Chờ khi máy bay địch vừa cải bằng để chuẩn bị vòng sang hướng ngược lại, anh lập tức ổn định vòng ngắm và ấn nút khai hỏa. Quả tên lửa trúng giữa thân chiếc RA-5C, khiến nó bốc cháy và rơi thẳng xuống chân núi Tản Viên.
Sau khi bắn rơi chiếc RA-5C, Hoàng Tam Hùng nhận lệnh thoát ly. Nhưng lúc này, các máy bay F-4 bay hộ tống đã quay lại vây quanh anh. Hùng quyết định phản kích. Sau nhiều vòng quần thảo, khi thời cơ đến, anh bình tĩnh đưa một chiếc F-4 vào vòng ngắm. Biết còn có các máy bay khác bám phía sau, nhưng anh vẫn kiên trì bám sát mục tiêu và ấn nút phóng quả tên lửa thứ hai. Chiếc F-4 trúng đạn trọng thương và sau này phía Mỹ thừa nhận chiếc máy bay đã bị bắn rơi. Do không còn vũ khí mang theo máy bay và không thể thoát ly trước sự đeo bám của địch, Hoàng Tam Hùng đã anh dũng hy sinh.
Lịch sử Sư đoàn 371 ghi nhận, trận đánh diễn ra trong vòng 8 phút. Trong cuộc đối đầu không cân sức ấy, phi công Hoàng Tam Hùng đã anh dũng, mưu trí, tiêu diệt 2 máy bay Mỹ. Với thành tích đặc biệt xuất sắc này, ngày 25-4-2013, anh đã được Đảng, Nhà nước truy tặng danh hiệu Anh hùng LLVT nhân dân.
Phi công Hoàng Tam Hùng. Ảnh tư liệu
